Moeizame start voor het nieuwe Transavia

Air France-KLM weet boosheid piloten vanwege plannen budgetmaatschappij nog niet te sussen

De verovering van Europa is even uitgesteld.

Transavia Europe, dochteronderneming van Air France-KLM, begint een paar maanden later dan gepland aan het opzetten van standplaatsen buiten Frankrijk en Nederland. Met dat voorstel hoopte de directie van Air France gisteren de al acht dagen durende pilotenstaking te beëindigen. Vergeefs. De bonden wezen het voorstel af en de staking gaat door. Met nauwelijks ingehouden woede zei topman Alexandre de Juniac gisteren dat de staking Air France 20 miljoen euro per dag kost. De bonden, ook de Nederlandse VNV, willen dat De Juniac opstapt. KLM-topman Camiel Eurlings houdt zich voorlopig afzijdig van de „Franse kwestie”. Vol vertrouwen tegen De Telegraaf: „In Nederland gaat het niet escaleren.”

Het ambitieuze plan voor een pan-Europese budgetmaatschappij, trots aangekondigd op 11 september, dreigt Air France-KLM onderuit te halen. Snelle uitbouw van Transavia is noodzakelijk om in Europa te kunnen concurreren met easyJet, Vueling en andere budgetmaatschappijen, zegt de directie. Naast de bestaande divisies Transavia Nederland en Transavia France komt Transavia Europe, opererend vanuit nog onbekende steden. De honderd vliegtuigen in 2017 worden gelijk verdeeld over drie divisies.

Voor de vliegersbonden betekent het plan de „ontmanteling van Air France”. Ze verzetten zich zowel tegen de uitbreiding van Transavia France als tegen de oprichting van Transavia Europe. Voor de Franse divisie is ooit afgesproken dat maximaal veertien toestellen worden gevlogen door Transavia-piloten. Daarboven moeten Air France-piloten worden ingezet. De directie negeert die afspraak.

Voor de Europese divisie vrezen de piloten slechtere arbeidsvoorwaarden als ze worden gestationeerd in een land als, bijvoorbeeld, Portugal. Of er worden jonge werkloze piloten – die zijn er volop – uit andere landen ingezet op zo’n standplaats.

De Juniac is bereid om de Europese expansie even uit te stellen, maar wil de Franse tak versneld uitbouwen. Dat levert volgens hem in vijf jaar 1.000 banen op, waarvan 250 voor piloten. Van het protest snapt hij niets.

Het conflict over Transavia speelt tegen de achtergrond van deregulering en globalisering. Oude nationale maatschappijen kunnen niet overleven zonder te concurreren met de brutale nieuwkomers uit de jaren 90 en 10. Het Europese luchtruim is een slagveld voor prijsvechters, die hun kosten zo laag mogelijk houden. Dus zoeken ze naar slimme constructies om te ontsnappen aan Europese wetgeving op het gebied van arbeidsvoorwaarden. Zie Norwegian Air Shuttle, dat met een Ierse licentie en door een Singaporees uitzendbureau geronseld personeel uit Thailand wil vliegen van Londen naar New York. De Europese Commissie komt eind dit jaar met een studie naar de arbeidsvoorwaarden in de Europese luchtvaart. Net op tijd voor het vertraagde Transavia.