Kritiek op overheveling jeugdzorg stapelt zich op

Een jongen met een knuffelbeer in een speelkamer van een jeugdhulpverleningscentrum. Foto ANP / Roos Koole

De overheveling van de jeugdzorg naar gemeenten verloopt nog stroever dan eerder gedacht. Dat schrijft de commissie-Geluk, die toeziet op de transitie, in een brief aan het ministerie van Volksgezondheid. De rekenkamers van de vier grote steden zijn ook bezorgd, meldt NRC Handelsblad (€) vanmiddag.

Een kwart van tachtig geënquêteerde jeugdzorginstellingen verwacht in 2015 genoeg budget te krijgen om de zogenoemde “continuïteit van zorg” te garanderen. De helft vreest een tekort. De rest vindt het nog te vroeg om daar uitspraken over te doen. De zorggarantie, vastgelegd in de nieuwe Jeugdwet, houdt in dat kinderen die nu jeugdzorg krijgen, daar in 2015 ook recht op hebben.

Geluk c.s. pleiten voor meer geld voor jeugdzorginstellingen, bovenop een al bestaand fonds van 200 miljoen. Ook spoort de commissie jeugdzorginstellingen aan onderling afspraken te maken over het overnemen van zorg, mocht een instelling failliet gaan.

Rekenkamers grote steden bezorgd over haalbaarheid

Ook de rekenkamers van de vier grote steden maken zich zorgen over de jeugdzorg per 2015, zo blijkt uit een rapport dat zij vandaag publiceren. Zij vragen zich af of de besparingen op de jeugdzorg (450 miljoen euro in drie jaar tijd, op een budget van 3 miljard) en de verbetering van het stelsel wel op korte termijn worden gerealiseerd.

Doel van het overhevelen van de jeugdzorg is dat er een kleiner beroep wordt gedaan op specialistische jeugdzorg door problemen voor te zijn of in een vroeg stadium aan te pakken. Ook moeten gezinnen worden geholpen de problemen zelf aan te pakken.

Maar, schrijven de Rekenkamers, het duurt een aantal jaren voordat dit tot zichtbaar resultaat leidt. In eerste instantie kan het zo vroeg mogelijk signaleren van problemen bij kinderen en jeugdigen juist leiden tot het ‘ontdekken’ van tot dan toe onontdekte probleemgevallen. De Rotterdamse rekenkamer schrijft dat sommige ouders – bijvoorbeeld verstandelijk gehandicapten – nooit in staat zullen zijn hun eigen problemen aan te pakken en op te lossen.

‘Infrastructuur’ jeugdbeleid moet op orde

De gemeenten moeten de “infrastructuur” van het nieuwe jeugdbeleid op orde brengen, stellen de rekenkamers. Zij zullen ervoor moeten zorgen dat de computers van de verschillende instellingen en hulpverleners met elkaar kunnen communiceren. En er moet een “lokaal netwerk” komen van zorgaanbieders. Dat kost een hoop geld, en onduidelijk is of en, zo ja, op welke termijn dat wordt terugverdiend of op kan worden bespaard.

Staatssecretarissen Van Rijn (VWS, PvdA) en Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) zeggen dat gemeenten die hun zaken niet tijdig op orde hebben in het uiterste geval onder curatele worden geplaatst.

Lees vanmiddag in NRC Handelsblad het achtergrondverhaal ‘Is 2015 nog reëel?’