Een vorm is nog geen merk als er ’n merknaam opstaat

Deze rubriek belicht elke dinsdag kwesties uit het bedrijfsleven waarover de rechter zich onlangs uitsprak. Vandaag: de vorm als merk en het inhuren van Turkse werknemers uit Duitsland.

Philips slaagde er nooit in de driekoppige vorm van zijn scheerapparaten onder de bescherming van het merkenrecht te krijgen. Lego lukte dat met de vorm van zijn speelgoedbouwsteentjes evenmin. Zal de firma Stokke het wel voor elkaar krijgen de vorm van zijn Tripp Trapp-kinderstoel als merk erkend te krijgen? De kans daarop lijkt door een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie van vorige week niet kleiner geworden.

Stokkes ‘meegroeikinderstoel’ is sinds 1972 op de markt, aanvankelijk vooral in Scandinavië, sinds 1995 ook in Nederland. In 1998 werd de stoel bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom als merk geregistreerd. Sindsdien is Stokke in een bitter gevecht verwikkeld met zijn Duitse concurrent Hauck, die vergelijkbare stoelen maakt. Hauck vocht in 2000 met succes de merkregistratie van Tripp Trapp aan. Die ruzie belandde via het gerechtshof in Den Haag en de Hoge Raad uiteindelijk bij de Europese rechters in Luxemburg.

Het draait om de vraag of de vorm van Stokkes stoel zó bijzonder is dat zij alleen daarom al het predikaat ‘merk’, met bijbehorende bescherming, verdient. De Europese merkenrichtlijn hanteert drie criteria, waarvan de eerste er voor Stokke het meeste toe doet: merken die uitsluitend bestaan uit ‘de vorm die door de aard van de waar wordt bepaald’ komen niet voor registratie (en dus bescherming als merk) in aanmerking.

Stokke claimt dat zijn Tripp Trapp meer dan een gewone kinderstoel is en dat er toevoegingen aanzitten die een belangrijke rol spelen en die niet inherent zijn aan de algemene functie van zo’n stoel. Het bedrijf kan hoop putten uit de ruimte die het Europees Hof voor dergelijke gevallen voor merkregistratie heeft geboden in zijn arrest van vorige week. Het uiteindelijke oordeel is aan de Hoge Raad, maar voor hem is de uitleg van de Europese rechters bindend.