Democratisch was het niet, maar Afghanistan kan door

Toen de Afghanen dit voorjaar een nieuwe president mochten kiezen, was het indrukwekkend om te zien hoeveel mannen en ook vrouwen aan de verkiezingen deelnamen. Niet afgeschrikt door dreigementen van de Talibaan, kwamen ze vastberaden naar de stembureaus. Ze stonden soms uren in de rij, in de regen, om zich over de toekomst van hun land te kunnen uitspreken.

In april was de eerste ronde, in juni de tweede – en toen begon het lange wachten op de uitslag. Er was fraude gepleegd, er moest opnieuw worden geteld, de Verenigde Naties moesten eraan te pas komen en de twee overgebleven presidentskandidaten bleven ondertussen in een taaie strijd gewikkeld alsof de campagne nog voortduurde.

Geen wonder dat er opluchting is – in Afghanistan en daarbuiten – dat de twee nu een akkoord hebben bereikt: de impasse is eindelijk doorbroken en een nieuwe president kan de immense problemen waar Afghanistan voor staat, gaan aanpakken. Oud-minister van Financiën Ashraf Ghani wordt maandag geïnaugureerd als de opvolger van president Karzai, zijn rivaal Abdullah Abdullah, dan wel iemand van diens keuze, krijgt een soort positie als premier, een rol die in het presidentiële systeem in Afghanistan nog niet bestaat.

Met deze machtsdeling is voorkomen dat de chaos en de verlamming van politiek en bestuur nog langer voortduren. Maar of het ook een werkbare oplossing is, zal afhangen van de bereidheid van de twee hoofdrolspelers om werkelijk met elkaar samen te werken.

De nieuwe president zei gisteren trots dat zijn land nu zijn „eerste democratische machtsoverdracht beleeft”. Maar democratisch is de manier waarop Ghani nu aan de macht komt niet te noemen. Het was helaas een beschamende vertoning, met eerst de blijkbaar grootschalige verkiezingsfraude en vervolgens de lange onderhandelingen over hoe de macht onderling verdeeld zou worden. Uiteindelijk heeft de verkiezingscommissie deze week wel bekendgemaakt wie de winnaar was, maar niet met hoeveel procent van de stemmen – dat moest geheim blijven. Allemaal bijzonder pijnlijk voor de kiezers die met zoveel inzet en soms met gevaar voor eigen leven, hun stem hebben uitgebracht.

Maar vreedzaam verloopt deze machtsoverdracht wel. En dat is in Afghanistan, met zijn geschiedenis van burgeroorlogen en gewelddadige machtsgrepen, toch een mijlpaal. Nu is het zaak dat de nieuwe leiders snel gezag en respect in het land verwerven, iets wat de Afghaanse staat onder Karzai altijd heeft ontbeerd. Alleen als dat lukt, maakt de nieuwe regering kans de corruptie effectief te bestrijden en een oplossing te vinden voor de strijd met de Talibaan.