We zijn wie we zijn en we demonstreren tegen alles

Nationalisten, antifascisten, Koerden en de site GeenStijl gingen zaterdag in Den Haag de straat op. Pro Patria en de Muslim Defense League Holland hadden hun demonstraties afgelast. Eerder liepen demonstraties uit de hand, deze keer waren er vooral veel journalisten.

FOTO’s ANP

Twaalf jongens lopen zaterdagmiddag op de Koekamplaan bij het Malieveld heen en weer te marcheren en lachend leuzen te scanderen. „NVU, moordenaars, NVU, moordenaars”. Eigenlijk demonstreren ze tegen ‘het verticaal filmen met smartphones’, een ludieke en willekeurige actie bedacht door website GeenStijl, maar dit vinden ze ook wel goed klinken. Op andere plekken in Den Haag demonstreren diezelfde middag de NVU (Nederlandse Volks-Unie), het comité ‘Samen tegen Racisme’ en de ‘Federatie Koerden in Nederland’.

Terwijl politieagenten op de fiets en te paard toe kijken, doemt er vanaf de kant van de Koningskade een andere groep van twaalf jongens op, allemaal in zwarte kleren. De GeenStijl-jongens beginnen te joelen.

Zes, zeven politieagenten zetten hun fietsen tussen de twee groepen in. Agenten te paard omsingelen de in het zwart geklede jongens en drijven hen bij elkaar. De jongens kunnen niet meer weg en beginnen te schreeuwen, kanker dit en kanker dat, in plat-Haags.

Wie zijn ze?

„Wij zijn wij”, roept één van hen.

Waar demonstreren ze tegen?

„Tegen alles.”

Binnen een paar minuten komen er een paar arrestatiebussen aan rijden. Alle jongens worden ingerekend. Sommige brullen bij het fouilleren alsof ze gemarteld worden. Een paar andere proberen de bus waar ze in geduwd worden te laten kantelen door zo hard mogelijk met elkaar van de ene naar de andere kant te swingen. Maar het lukt ze niet. Omstanders menen ADO-fans te herkennen in de groep.

Ze zijn aangehouden voor het overtreden van de Algemene Plaatselijke Verordening, zegt een politiewoordvoerder later. Er mocht alleen stilstaand gedemonstreerd worden, lopen was verboden. Een arrestant zou zich schuldig hebben gemaakt aan opruiing, een ander zou de Hitlergroet gebracht hebben.

Het protest mocht alleen stilstaand

Het is het enige grote incident zaterdag. De andere drie demonstraties verlopen rustig. De nationalistische Pro Patria-betoging tegen radicale IS-aanhangers – waar de NVU- en anti-racismebetoging een reactie op zijn – werd vrijdagmiddag afgelast. De organisatie nam er op het laatste moment geen genoegen mee dat er alleen stilstaand gedemonstreerd mocht worden. Die hoopt een volgende keer toestemming te krijgen voor een looproute, liefst door de multiculturele Schilderswijk.

De fundamentalistische Muslim Defense League Holland – die wilde „opkomen voor alle moslims” – annuleerde haar betoging donderdag al, omdat organisator Ismael ibn Adam werd bedreigd. In hun plaats demonstreren op het Spuiplein bijna tweehonderd Koerden, die hun betoging tegen de Islamitische Staat op het laatste moment hebben aangemeld. Ze zwaaien met gele vlaggen waarop een foto van PKK-leider Abdullah Öcalan staat, die in Turkije een levenslange gevangenisstraf uitzit.

De NVU-demonstratie – op de Koekamp, tegenover het ministerie van Buitenlandse Zaken – trekt maar vijftig mensen. Ze staan binnen dranghekken, van waarachter tientallen journalisten de toespraak van voorman Constant Kusters vastleggen. Hij heeft het over Nederlandse IS-aanhangers die gerust naar Syrië mogen afreizen, als ze daar maar blijven. Hij wil „een strijd van de Germaans-christelijke cultuur tegen de jihadisten”. En hij spreekt over het ebola-virus „dat in Afrika werkzaam is”. „Dat moet ervoor zorgen dat we beseffen dat de grenzen hier dicht moeten.”

De demonstratie tegen racisme is op het rustige Plein 1813, ver weg van de Schilderswijk, waar ook deze groep had willen demonstreren. Er zijn ongeveer honderdvijftig mensen, van wie zeker de helft journalist, fotograaf of politieagent is. Het is aangenaam warm in de late zomerzon en de stemming is opgewekt. De meeste demonstranten lijken elkaar te kennen en begroeten elkaar met high fives en omhelzingen.

Een van de organisatoren, een magere blonde jongen die zich voorstel als „Fred", kijkt tevreden om zich heen: van ongeveer dertig links-activistische, anti-fascistische en anarchistische groepen in Nederland, groot en klein, zijn vertegenwoordigers komen opdagen. Hij hoopt dat er vandaag meer eenheid in hun gelederen zal ontstaan, zodat ze de volgende keer een krachtiger vuist kunnen maken tegen iedereen die andere mensen op grond van ras, religie of gender wil buitensluiten.

Dan ziet hij in zijn ooghoek een verslaggever van PowNews met zijn roze microfoon in de aanslag op een demonstrant af stappen, een kleine oude man met een gerimpeld gezicht. „Waarom bent u hier vandaag?”, vraagt de verslaggever – Jeroen Holtrop heet hij.

De oude man zegt dat hij niets wil zeggen en draait zich om.

„Nou, waarom ben u hier?” vraagt de verslaggever.

Fred loopt naar de verslaggever toe en geeft hem een duw. „Ga weg.”

„Wat? Wat? Ik ben hier...”, zegt de verslaggever, maar voordat hij zijn zin kan afmaken springt er een grote politieman tussen hen in en trekt ze uit elkaar.

Fred begint te protesteren. „Hij moet weg, hij loopt mensen te intimideren.”

„Jij moet niet duwen”, zegt de politieman.

„Jullie willen toch aandacht”, roept de verslaggever. „Nou, ik ben hier om jullie aandacht te geven.”

Een lange man met een baard komt erbij staan. „Er zijn hier ook kleine kinderen”, zegt hij terwijl hij naar een paar spelende peuters wijst die bij op een speeldekentje naast de kraampjes met anti-fascistische en anti-kapitalistische boeken zitten. „Ga ergens anders ruziemaken.”

„Ik maak geen ruzie, ik doe mijn werk”, roept de verslaggever. „Waarom geven jullie geen antwoord?”

„Als mensen niet geïnterviewd willen worden, ga dan weg”, zegt Fred.

Rond half vier slaat het weer om in Den Haag. De zon verdwijnt, de temperatuur daalt. De GeenStijl-jongens, die geen enkele aandacht meer hebben gekregen, pakken hun spandoeken in en lopen weg. Op Plein 1813 vinden de mensen er ook opeens niets meer aan.