De politie lijkt nu ook corrupt te zijn

Justitie doet onderzoek naar politiemensen wegens corruptie bij, onder meer, de aanbesteding van politieauto’s.

Het is „een doodzonde voor de politie”. Zo noemt de voorzitter van de politievakbond ACP, Gerrit van de Kamp, het besluit dat minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) afgelopen vrijdag bekendmaakte. De bewindsman heeft besloten in te grijpen in de bedrijfsvoering van de politie. Er komt een nieuwe aanbesteding voor de levering van politieauto’s vanwege „de schijn van integriteitsschending bij de lopende procedure”.

De vakbondsvoorzitter acht het tekenend voor de „angstcultuur” binnen de politie dat al jarenlang signalen over misstanden de leiding niet bereiken of worden genegeerd. Het heeft nu volgens hem als pijnlijke consequentie dat de minister een taak die formeel thuishoort bij de politie – het aanschaffen van materieel – moet overnemen. Dit had niet gehoeven als „de leiding van de nationale politie op tijd had gereageerd op al lang sluimerende interne klachten”.

Een nog onbekend aantal politiemensen wordt officieel verdacht van corruptie en omkoping bij de aanschaf van nieuwe politieauto’s. Opstelten schreef dit vrijdag aan de Tweede Kamer. De mededeling komt nadat Gerard van Hoeven, oud-agent en directeur van Tomar (importeur van politiegoederen), deze maand tweemaal aangifte heeft gedaan bij het Openbaar Ministerie (OM) over vermeend geknoei met aanbestedingsprocedures. Hij klaagde ook al in 2011 over onregelmatigheden bij de aanbesteding van politieauto’s. Die opdracht voor 13.000 auto’s, ter waarde van een half miljard euro, werd binnengehaald door Volkswagenimporteur Pon. Voor 1 januari moest een besluit worden genomen over twee jaar verlenging van het contract met Pon.

Geheime genootschappen

Door de samenvoeging van de regionale politiekorpsen in een nationaal korps is ook de inkoop gebundeld; met aanbesteding is veel geld gemoeid. Het aantal klachten over de eerlijkheid bij de inkoop is toegenomen. Deze maand klaagde Van Hoeven over de aanbesteding van portofoons en alcoholtestapparatuur. „Dat doe je niet zomaar en dat doe je ook niet voor de lol”, zegt hij. „Maar het patroon bleef onveranderd.” Nu vertrouwt hij op „een genormaliseerde marktwerking”.

De huidige ‘integriteitsproblemen’ bij de politie zijn volgens vakbonden en agenten – die anoniem willen blijven – ontstaan door de gesloten bedrijfscultuur bij de politie. Erg kritisch is men er doorgaans niet op elkaars functioneren. Het ontbreekt aan interne tegenspraak, zeggen betrokkenen. „Er zijn te veel geheime genootschappen binnen de politie”, zegt een medewerker. „Mensen die bondjes vormen met elkaar en elkaar de bal toespelen.”

Hofhouding

Binnen de politie wordt nu met de vinger gewezen naar de verantwoordelijke functionarissen van de dienst Facility Management, die verantwoordelijk is voor de aanschaf van politiematerieel. Al in 2012 kraakte een onderzoekscommissie de aanbestedingsprocedure waarbij Pon als ‘winnaar’ uit de bus kwam. „De politie heeft die aanbesteding redelijk stom gedaan maar geen formele regels overtreden”, zegt Jan Telgen terugblikkend. Telgen is hoogleraar inkoopmanagement en was destijds lid van de onderzoekscommissie. Naast haar conclusies en vele aanbevelingen speelde de commissie drie punten door aan het OM, waaronder signalen van derden over niet integer handelen. „Kennelijk zijn die signalen er weer. Of erger: nog steeds.”

Binnen de politie valt te vernemen dat de leiding van Facility Management zou werken met een ‘hofhouding’ die de vorige baas nog zou kennen uit zijn periode in Amsterdam waar hij dezelfde functie bekleedde als nu bij de nationale politie. Ofschoon de kern van deze hofhouding in Amsterdam in 2012 werd bedankt voor bewezen diensten, keerde ze kort daarna terug. Maar nu in Den Haag. „Het zijn vertrouwelingen die precies doen wat de baas zegt”, aldus een ingewijde. De betrokkene was niet bereikbaar voor commentaar.

Binnen de politie wordt nu geklaagd over de verhullende wijze waarop op het intranet over de kwestie wordt gecommuniceerd. In plaats van de verdenkingen van corruptie te melden, wordt een nieuwe aanbestedingsprocedure als ‘nieuws’ gebracht.

Op het interne netwerk meldt lid van de korpsleiding Dick Heerschop dat „integriteit de basis voor politiewerk” is. „De korpsleiding pakt actief intern en extern signalen op die duiden op mogelijke integriteitschendingen. Omdat we de laatste tijd intensief bezig zijn met het inkoopdossier, leidt dat onherroepelijk tot aandacht in de media. Alle meldingen van integriteitschendingen nemen wij uiterst serieus.”

Toch vreemd, klagen agenten, dat de nieuwe maatregelen pas bekend werden gemaakt aan de vooravond van nieuwe onthullingen in De Telegraaf, afgelopen zaterdag, over corruptie bij de politie.