Roemer: geen sluwe debater

Emile Roemer stuntelde tijdens de debatten over de Miljoenennota en dat was niet voor het eerst. De SP hoopt dat hun kiezers zich niet bezig houden met ‘wie wint of verliest’ in Haagse debatten.

foto's anp

Juist wat er níet gebeurde, illustreerde op ongemakkelijke wijze de positie van SP-leider Emile Roemer in de Tweede Kamer.

Het was tegen het einde van de middag, afgelopen donderdag, dag twee van urenlang debatteren over de Miljoenennota en de plannen van het kabinet voor 2015. Emile Roemer was toe aan zijn slotconclusies. Geen fractievoorzitter nam de moeite om op te staan en hem naar zijn tegenbegroting te vragen.

Nog geen 24 uur daarvoor is hét verhaal van de dag dat de fractievoorzitter van de SP cijfers niet paraat heeft en stuntelt in het debat. Terwijl Roemer nota bene oppositieleider is, als fractievoorzitter van de grootste oppositiepartij. Dit debat is zijn kans om die positie eens goed uit te buiten.

Maar Roemer roept alleen irritatie op bij D66, VVD en PvdA. En zelfs GroenLinks is kritisch. Hoe kan de SP zwaar commentaar leveren op de kabinetsplannen van het kabinet, maar geen eigen tegenvoorstellen noemen, met concrete bedragen? Na de vraag van PvdA-leider Diederik Samsom of de cijfers er met de lunch misschien kunnen zijn, valt Roemer pijnlijk lang stil.

Na afloop van alle debatten legde de SP-leider aan journalisten uit waarom de vragen uitbleven, toen hij zijn tegenbegroting eenmaal had gepresenteerd. Kennelijk lukte het ze niet er gaten in te schieten, zei hij, dus hielden ze hun mond. Een redenering die als grap bedacht moet zijn, om weg te relativeren dat de rest van de Kamer de SP-plannen toch niet zo relevant vond. „Hoort bij het spel”, zei Roemer. Maar zijn ogen lachten niet.

De SP-fractie baalt. Komende dinsdag spreken ze erover tijdens de fractievergadering. De één zegt dat de SP achteraf bezien eerder met de eigen cijfers naar buiten had moeten komen, want die had de fractie wel degelijk. Er was de hele zomer aan gewerkt. Miscommunicatie, inschattingsfout.

Over Roemers optreden zegt SP-Tweede Kamerlid Michiel van Nispen dat het moment waar hij de cijfers niet kon noemen, „niet goed” overkwam. „Maar de rest van zijn optreden vond ik inhoudelijk sterk.”

Iemands kracht kan tegelijk zijn zwakte zijn, vindt SP’er Sharon Gesthuizen. „Emile is goed in het menselijke verhaal. Een bijstandsmoeder of een ondernemer die geen krediet krijgt herkent zich meteen in zijn verhalen. Maar een sluwe debater zal hij nooit worden.”

Retorisch kan Roemer niet op tegen Rutte, Samsom en Pechtold, zegt weer een andere SP’er. „Een PvdA’er heeft me wel eens gezegd: het zit er gewoon niet in bij hem, hè?” Afgelopen week was niet de eerste keer dat Roemer zich liet afbluffen. In 2012 liet hij zich in een verkiezingsdebat overrompelen door Rutte, omdat hij de feiten over zorg niet paraat had. Een vergelijking met oud-PvdA-leider Job Cohen is snel gemaakt. Die had moeite met cijfers en met meekomen in de hysterie van de Haagse politiek.

De SP kiest er vaak juist bewust voor afstand te houden tot die Haagse binnenwereld. Ze hebben bewust geen spindoctors die ‘rondjes’ journalisten doen tijdens grote debatten. Hun achterban vindt de Haagse ‘scorebordjournalistiek’ – wie wint, wie verliest – puur geneuzel, denken SP’ers. Die mensen hebben wel iets anders om zich druk over te maken: ze hebben zieke ouders of kinderen, ze raken hun baan kwijt of houden „aan het eind van hun geld een stuk maand over”, zoals Roemer het zegt. Wat de SP doet in het parlement is vaak vooral voor de kiezers bedoeld.

Maar misschien knaagt het juist dáár bij de socialisten. Want als Roemer de kiezers rechtstreeks aanspreekt, waarom heeft hun SP de afgelopen verkiezingen dan niet méér geprofiteerd van de lage uitslagen van de PvdA? Bij de gemeenteraadsverkiezingen en de Europese verkiezingen dit voorjaar won de SP wel, maar niet zoveel als de PvdA verloor. Een gezamenlijke en inhoudelijke analyse van die verkiezingscampagnes heeft nooit plaatsgevonden, zeggen SP’ers. En dan later vergelijkbare fouten maken, is, zoals ze nu voor het eerst hardop zeggen, onhandig.