Koopjesjacht

Foto Merlijn DOOMERNIK

Deze zomer kreeg ik weer eens belletje van een chauffeur of hij wel met zijn truck de straat in kon: „Want ik heb hier een pallet met zeshonderd flessen wijn.” Dan weet u hoe laat het is: De Grote Hamersma is weer in de maand. Mei, juni en juli zorgen voor extra druk op de glasbakken in mijn postcodegebied.

Ik proef al supermarktwijnen zo lang als ik wijnkoopgidsen maak, een jaar of vijftien. In die tijd heb ik de gemiddelde kwaliteit gestaag zien stijgen. Maar dit jaar niet.

De oogsten in Frankrijk, Spanje en Italië, de belangrijkste wijnlanden, vielen in 2013 tegen. De opbrengsten lagen soms 25 procent lager. Belangrijkste oorzaak: slecht weer. Gevolg: ook de wijnkwaliteit is minder. Vooral in het populaire supermarktprijsniveau tussen de 3 en 5 euro is dat te proeven.

Door de btw-verhoging en de verhoogde wijnaccijns, werd het bovendien moeilijk om onze dagelijkse wijnen onder de ‘magische’ supermarktprijsplafonds van 3,99 of 4,99 euro te houden. Daardoor kwam er meer wijn in bulk naar Nederland – hier afvullen is voordeliger. Een nadeel: die wijn is niet altijd even goed. Ook werden eenvoudiger kwaliteiten van dezelfde druiven besteld om toch hetzelfde prijskaartje te kunnen blijven voeren.

Maar wij zijn zelf ook een beetje schuldig: velen vinden wijn pas echt lekker als deze in de aanbieding is. In Engeland komt de wijndrinker al niet meer in beweging als er niet is afgeprijsd. BOGOF is er een begrip: Buy One Get One Free. Ook hier zijn we dol op ‘1+1 gratis’. En we klappen en masse de achterbank neer als een wijn in een folder ‘elders’ duurder is.

Begrijp mij goed, ik heb niks tegen koopjesjagen. Maar veelal zijn het helemaal geen koopjes. De wijnen in de aanbieding zijn ‘elders’ helemaal niet te koop. En veel worden ook speciaal gemaakt voor de aanbieding.

Om extra verleidelijk te ogen, krijgen ze een luxe uitmonstering. Dik glas. Fraaie capsules. Opvallende afsluitingen. Een prachtig etiket. Ik noem ze ‘botox beauty’s’: op het eerste gezicht prachtig, maar van binnen nep. Dure fles. Goedkope inhoud. En omdat ik mijn scores niet baseer op de reclameprijs, maar op de prijs waarvoor een wijn ‘normaal’ in het schap staat, scoorden deze lager of werden helemaal niet geselecteerd. Veel van deze wijnen hadden ‘in de reclame’ pas het prijskaartje dat ze verdienden. Uiterlijk telt voor mij niet mee. Ik heb de heerlijkste wijnen gedronken uit flessen die te lelijk waren voor de glasbak.

Enfin, heb ik mij dan zuchtend door het supermarktaanbod heen geworsteld? Beslist niet. Ik ontdekte nog steeds aantrekkelijke, sympathiek geprijsde wijnen. Bovendien spelen de supermarkten al in op een verwachte verschuiving van ons gedrag. Behalve koopjesjagers, komen er ook steeds meer wijndrinkers die meer willen betalen voor betere en bijzondere wijn. Mondjesmaat bieden ook supermarkten deze aan. Een aantal vindt u in mijn NRC top 100.

Is dat nu een bedreiging voor de wijnspeciaalzaken of ligt daar juist een kans? Wat mij betreft het laatste. Lekkere wijn smaakt nog lekkerder met een verhaal. En bij de wijndrinker die beter gaat drinken, neemt ook de dorst naar informatie toe.

Wat insturen betreft hadden ook de speciaalzaken en de onlineverkopers de smaak te pakken. Daardoor kon ik een recordaantal selecteren. Bijzonder goede wijnen mét een verhaal. Welbeschouwd had ik daarvan wel een top 500 kunnen maken. Voor deze NRC-editie houd ik het op een top 25. Laat u niet afschrikken door de prijs. Ze zijn het dubbel en dwars waard.