Column

Vrij met de tafelpoot, ga op in de ruimte

Rolinde Hoorntje spot trends en tipt. Deze week deed ze een workshop experimental electronics.

Ze bleef achter met een vraagteken.

Een man met een truckersbaard, oorbel en crew cut staat innig verstrengeld met een plastic stoel tussen zijn spierballen. Zijn hoofd rust op het zitvlak, zijn armen klemmen eromheen.

Hij peutert aandachtig met zijn nagels langs de onderkant. „Niet te hard”, waarschuwt een leeftijdsloze vrouw met zwart haar en een bleke huid. „Zorg dat je opgaat in de ruimte!”

Verderop vrijt een jonge Jan Vayne een lege AH halve-literfles fruitsap tegen de ijzeren tafelpoot. KLANG!!

Beautiful”, zegt Olivia Block (44). Welkom bij de workshop ‘experimental electronics’ op de tiende editie van Incubate in Tilburg. Volgens Vice het beste wat Nederland te bieden heeft in ‘avant-garde muziek’, muziekblad Oor noemt Incubate ‘het meest avontuurlijke festival van Nederland’. Let wel: dat is niet alleen leuk voor muzieknerds die enkel contact maken met hun MPC.

Incubate is ook leuk voor de gewone mens. Hier krijg je het gevoel ‘wij hebben de band van overmorgen twee jaar geleden al ontdekt’. En er is ruimte voor experiment.

In een oude zwarte fabriekshal die strak dienst doet als club, leert de Amerikaanse elektronicapionier de deelnemers aan de workshop op een andere manier het proces van muziek maken te benaderen. „Luister welke geluiden er al in de ruimte zijn en laat daarmee organisch een compositie ontstaan.”

Dat betekent met een contactmicrofoon op zoek naar materiaalgeluid. Een jongen met een ‘fro’ tikt rietstengels tegen het glas, een meisje in Bob Marley shirt wrijft met haar vinger over metaal, Jan Vayne neemt zijn eigen hartslag op in zijn nek. Een jongen met snapback petje ontdekt het geschuur van baksteen over suiker. Block: „Fantastisch toch? Ik ben dol op baksteen.” What’s in a name?

Daarna is het in twee groepen om beurten jammen.

Twee keer zeven minuten ruis „Beautiful”, zegt Block weer. „Simply beautiful. De ruimte sprak een beetje.”

We leven in een omgeving waarin er steeds meer informatie op ons afkomt, zegt Block. „Daardoor sluiten we ons af.” En dat is jammer, zegt ze, want experimenteren met geluid is belangrijk. Niet alleen om te voorkomen dat je afgeleide kunst maakt – een doodzonde voor iedere artiest. En ook niet eens omdat je per se iets moet toevoegen aan het bestaande muziekaanbod, volgens Block. „Ik heb het idee dat in Europa bijna alles wel is gedaan.”

Experimenteren is vooral belangrijk omdat je brein muziek die al binnen bestaande schema’s past direct paart aan een gevoel uit je herinnering.

Dat gaat bijna automatisch, zegt Block, net als bij filmmuziek. „We denken associatief. Het stuurt je emoties een bepaalde kant op.”

Block maakt liever vrije composities, met stemgefluister. „Daarvan weet je brein niet goed hoe het moet registreren, als taal of geluid.”

Misschien is dat wel het doel van experimentele muziek.

Mensen achterlaten met een vraagteken.