Schotland blijft bij het Verenigd Koninkrijk

Foto ANP/EPA/Andy Rain

Schotland blijft bij het Verenigd Koninkrijk. Het nee-kamp heeft 55,3 procent van alle stemmen gekregen. De Schotse premier Alex Salmond erkent de uitslag, maar zegt ook dat het niet meer ‘business as usual’ zal zijn.

De opkomst was met 84,6 procent onverwacht hoog. Van de 32 kiesdistricten in Schotland hebben slechts vier vóór afsplitsing gestemd. 2.001.926 Schotten hebben tegen gestemd, 1.617.989 voor. Bij The Guardian zijn de uitslagen per district overzichtelijk samengevat.

De Schotse premier Alex Salmond die de campagne voor onafhankelijkheid leidde, erkende rond half acht zijn nederlaag:

“Ik accepteer het oordeel van het volk en roep Schotland op om het democratische oordeel van het Schotse volk te accepteren.”

Hij roemt het democratische proces rondom het referendum:

“Een opkomst van 86 procent is één van de hoogste in de democratische wereld, van iedere verkiezing of referendum in de geschiedenis.”

De Britse premier Cameron heeft rond 08.00 een verklaring afgelegd waarin hij toezegt dat Schotland meer bevoegdheden zal krijgen. Dit zal ook gelden voor Wales en Noord-Ierland.

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar Cameron: nu moet Engeland worden gehoord, en net zoals Schotland meer macht krijgt, moet er ook een oplossing voor Wales, N-Ierl, Eng komen

‘Onherroepelijk veranderd’

Rond 06.00 uur Nederlandse tijd ging het nee-kamp al aan kop met 54 procent van alle tot dan toe getelde stemmen; op dat moment waren de uitslagen van 25 van de 32 regio’s bekend. Vice-premier Nicola Sturgeon was de eerste politicus om de nederlaag te erkennen. Ze sprak van een ‘diepe persoonlijke en politieke teleurstelling’, maar zegt ook dat het land ‘onherroepelijk’ is veranderd.

Premier Cameron feliciteerde kort daarop oud-minister Alistair Darling, die de campagne voor het behoud van Schotland in het VK leidde, met de overwinning:

Twitter avatar David_Cameron David Cameron I’ve spoken to Alistair Darling - and congratulated him on an well-fought campaign. #indyref

In de steden Glasgow en Dundee was het ja-kamp in de meerderheid, maar op het platteland van Schotland bleef het nee-kamp aan kop. Opvallend is dat het district van de Schotse premier Alex Salmond tegen heeft gestemd:

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar In district waar Alex Salmond woont, stemt 60% tegen onafhankelijkheid. En Edinburgh 61%

NRC-correspondent Titia Ketelaar over het referendum:

“De opkomst is heel hoog, maar niet in de steden waar men yes stemde. Aanvankelijk leek het erop dat daar de opkomst ook hoog zou zijn, en dat is met 75 procent voor Glasgow en 78 procent voor Dundee ook wel het geval, maar vergelijk je dat met de andere gebieden, dan valt dat eigenlijk wel mee. De opkomst op het platteland is namelijk nog hoger: 85 procent, en soms zelfs 100 procent.”

Voorheen werd juist aangenomen dat hoe hoger de opkomst zou zijn, des te meer stemmen het ja-kamp zou krijgen. Dat is dus niet het geval. Het lijkt erop dat de poll van twee weken geleden - waarbij het ja-kamp op kop ging - veel mensen heeft wakker geschud. En het nee-kamp gooide er alles tegenaan om de Schotten toch vooral in het Verenigd Koninkrijk te houden.”

Het referendum heeft duidelijk gemaakt dat er in Schotland een groot verschil is tussen het platteland en de steden. De middenklasse heeft voornamelijk tegen gestemd, terwijl de working class in de steden voor een onafhankelijk Schotland is. Premier Salmond riep vanochtend via Facebook op tot eenheid:

Salmond zal op zeer korte termijn in gesprek gaan met premier Cameron over de uitslag van het referendum.

Ook al heeft het ja-kamp verloren, het feit dat zo veel mensen (1,6 miljoen) tegen de huidige status-quo hebben gestemd, zal een blijvende impact hebben op de band met het Verenigd Koninkrijk. Sturgeon zei vanochtend al dat het ja-kamp weliswaar heeft verloren maar ook dat er ‘duidelijk dat een honger naar substantiële verandering is’. Die verandering lijkt er dus aan te komen, getuige de uitspraken van premier Cameron over de uitslag van het referendum.

Over wat er nu verder gaat gebeuren, lees ‘Schotland stemt ‘no’ en blijft bij het Verenigd Koninkrijk, maar wat nu?’