Column

Onvergelijkbare grootheden?

‘Sorry, but you are no China’ kreeg Alexander Rinnooy Kan te horen op onze eerste voorstellen voor een collegereeks over Nederland aan de Columbia University in New York. Het is natuurlijk waar, Nederland is een steeds kleiner wordend land in een wereld waarin sommige landen juist steeds groter lijken te worden.

Maar toch, China heeft wel tachtig keer zoveel inwoners als Nederland en is in oppervlakte zelfs bijna 300 keer zo groot, maar het bruto binnenlands product is maar ruim tien keer zo groot en nog niet de helft van dat van de Verenigde Staten, dat weer nog geen kwart van het aantal inwoners van China telt.

Klein en groot zijn toch erg relatieve begrippen en dat wordt nog duidelijker als je ook naar de prestaties van in dit geval Nederland en de Verenigde Staten gaat kijken. Qua inkomen per hoofd van de bevolking ontlopen ze elkaar met rond de 50.000 dollar per jaar niet veel. China zit nu op ongeveer 5.000 dollar.

Volgens de nieuwste Global Competitiveness Index van het World Economic Forum winnen de VS gemakkelijk van Nederland. Op de ranglijst van de best presterende economieën van de wereld zijn de VS gestegen naar de derde plaats (na Zwitserland en Singapore) en is Nederland gezakt naar plaats 8. Het beeld wordt verrassender als we naar de ruim 120 indicatoren kijken waarop 144 landen met elkaar vergeleken worden.

Op veel punten blijkt Nederland met ook kleine landen als Zwitserland, Finland en Zweden beter te scoren dan de Verenigde Staten. Zo staan we op het gebied van de kwaliteit van de infrastructuur te land, ter zee en in de lucht veel hoger genoteerd. Wat de havens betreft staan we zelfs op de eerste plaats en een vijfde plaats voor de kwaliteit van de wegen steekt mooi af tegen de zestiende plaats van de VS. Het World Economic Forum is ook vol lof over de kwaliteit van onze gezondheidszorg en ons onderwijs. Gezien alle klachten daarover is het een verrassing dat Nederland nummer acht van de wereld is in de kwaliteit van het wiskunde- en natuurwetenschappenonderwijs, terwijl de VS niet verder komen dan plaats 51.

Ook onze overheid blijkt aanzienlijk efficiënter te werken dan de Amerikaanse en de last van de bureaucratie is ook veel lager. In de week van Prinsjesdag en de Algemene Politieke Beschouwingen is het leuk om te zien dat het vertrouwen in politici in Nederland (plaats 9) veel hoger is dan in de VS (plaats 48). Het is al wel vaker vastgesteld dat Obama in Nederland meer waardering geniet dan in zijn eigen land.

We winnen niet op alle punten. De arbeidsmarkt in de VS is op alle fronten veel flexibeler dan die in Nederland, al zal niet iedereen het met het World Economic Forum eens zijn dat dit ook hoog gewaardeerd moet worden. Qua innovatie, samenwerking tussen universiteit en bedrijfsleven en marketing staan de VS fors boven Nederland. Uiteraard verslaan ze ons ook wat betreft de omvang van de interne markt en de omvang van de export. De VS staan daar op respectievelijk nummer een en twee van de wereld en Nederland op nummers 23 en 10. Dat laatste is toch weer een prestatie, omdat de export voor Nederland veel belangrijker is dan voor de VS. En dat maakt ons dan toch weer tot de Chinezen van Europa.