Misschien is het goed zoals het is gegaan

Het optreden van Ilse DeLange en Waylon tijdens het Eurovisie Songfestival oogde als een intens gesprek tussen twee geliefden. Wat het publiek werkelijk zag, was een duet van onderdrukte woede. Waylon blikt terug.

Foto Michel Mölder

Zojuist kreeg hij goed nieuws. Zijn soloalbum Heaven After Midnight, met deels in Nashville opgenomen countrypop, staat op de eerste plaats in de Album Top 100. Onder eigen naam is dat een primeur. Toch voelt hij zich niet anders, zegt Waylon (34), achter een latte macchiato op het terras van het Hilton Hotel in Amsterdam.

Er is nog nooit zo veel aandacht geweest voor de als Willem Bijkerk in 1980 te Apeldoorn geboren zanger en zijn eigen album. Wat een schril contrast met het leven na zijn scheiding op zijn vierentwintigste. Hij leefde er flink op los: zingend in coverbands, slapend in auto’s, terend op drank, drugs en goedkope maaltijden. „Met een euro ging ik de supermarkt in. Een groot blik dopererwten, dobbelsteenaardappeltjes en opwarmsaté. At ik twee dagen van.” Het geld dat hij verdiende, stopte hij grotendeels „in mijn neus”. Waylon gebruikte veel, zonder reden. Een verslavingsgevoelig gen, stelt hij.

Bij zijn doorbraak in 2008 in Holland’s Got Talent met de vertolking van It’s A Man’s, Man’s, Man’s World was Waylon net clean. Muziek is het enige in zijn leven waaraan Waylon zich heeft willen conformeren. „Ik heb altijd de kloten gehad om er eerlijk over te zijn. Het is geen mooi verhaal en als ik moe uit mijn ogen kijk moet de ex-verslaafde altijd bewijzen dat hij niet meer gebruikt.” Nu zegt de vader van een zoon van twaalf een leven bijna „te saai voor rock-’n-roll” te leven.

In mei vertegenwoordigde Waylon met Ilse DeLange Nederland op het Eurovisie Songfestival. Dat was een ongekend succes: hun ingetogen countrypopliedje Calm After the Storm groeide, door slim op-de-huid camerawerk, uit tot een hype. Ze werden tweede, na de Oostenrijkse travestiet Conchita. Het album scoorde in heel Europa. Ja natúúrlijk gingen ze op tournee, jubelde het duo dan ook bij hun glorieuze thuiskomst bij RTL Late Night. „Mits alles goed geregeld is”, was een voorzichtig bijzinnetje van Waylon.

Nu, op het terras, zegt hij wat hij toen dacht: „Deze gozer is morgen gewoon vertrokken.” Want voor Waylon hield het op na dat interview. DeLange ging op promotietournee met een andere zanger.

In beelden van optredens in Duitse ochtendshows bleek Waylon ineens ‘zoek’ en #waariswaylon werd trending topic op Twitter. Waylon, gewoon thuis, verbaasde zich over alle ophef. In kranten las hij dat hij weer in de goot lag, verslaafd, in therapie en zonder vriendin. „Daar kun je je niet tegen wapenen.”

Waylon weigerde op verzoek van Ilse een ‘gewoon’ bandlid van The Common Linnets te worden en verliet de band. Hij voelde zich niet serieus genomen. Met de Linnets hebben ze alles eruit gehaald wat erin zat, stelt hij.

Maar wat niemand wist, is hoe mis het was tussen de twee zangers. Het op het podium intens ogende ‘gesprek’ tussen twee geliefden was eigenlijk een duet van onderdrukte woede. Offstage liet het hartveroverende duo razendsnel elkaars handen los en knalden deuren dicht.

Wat zagen wij nu eigenlijk echt op het Eurovisie-podium in Kopenhagen?

„Er kwam een energie van ons af die niet te grijpen was en niet te benoemen is. Het spanningsveld tussen ons heeft de beleving van het liedje enorm vergroot. Het was magisch, maar niet per se positief.”

Hadden jullie veel ruzie en irritaties?

„Discussies waren niet mogelijk. Ik ga ze graag aan, maar het kon niet. Je bonkt spreekwoordelijk op een dichte deur. Mijn verwijt is het ontbreken van gelijkwaardigheid binnen het duo. En dat zit ook in het hebben van een gesprek.”

De onenigheden tussen hem en llse, vertelt Waylon, gingen over het schrijven van de liedjes, de inhoud ervan en de uitvoering. Maar ook over de breuk met haar ex-manager die nog wél de manager is van Waylon. En kleding. „Eigenlijk was het de bedoeling dat ik eruitzag als de rest van de band. Daar had ik geen zin in. Dus ik heb mijn eigen stilist ingehuurd en betaald.”

In interviews spraken jullie enthousiast over hoe jullie elkaar al als tieners troffen op countrypodia. Twee zangers, met wortels in het oosten van het land, die bijna als broer en zus hun liefde voor countrymuziek breed uitdroegen. Was dat theater?

„Uiteindelijk wel. Onlangs zei Ilse op televisie dat dit de meest zwarte periode in haar leven was en dat ze daar nooit meer naar terug wil. Mij heeft het dit geleerd: samenwerkingen zijn leuk. Met de nadruk op sámen. Ik wíl niet lastig zijn, maar ik wil inspraak. Niet zomaar meegaan in wat iedereen (zet een Twents accent op) ‘leeeeeuuuk’ vindt. Wat me steekt is dat alles nu wordt overgelaten aan speculatie. Laten we eens samen een interview geven. Benieuwd of ze dat aandurft.”

Bij het Songfestival in Kopenhagen was er een kamp Ilse en een kamp Waylon die enkel contact hadden voor promotie of optredens. Het waren „best eenzame” weken, die Waylon enkel met zijn vriendin en tourmanager doorbracht. „Dat zij mee mochten is met pijn en moeite gelukt. Er waren heus wel steunbetuigingen van betrokken mensen die zagen wat er gebeurde en zeiden: hmm, dit is niet best. Maar de ingevlogen hulptroepen waren niet voor mij hoor. Dat is de sfeer waarover we het hebben. Welcome to showbizz.”

Wanneer voelde je dat het misliep?

„Al maanden voor het Songfestival. Ik ben soms uit schrijfsessies weggelopen omdat ik het nergens op vond slaan. Ik neem geen blad voor de mond. Maar als er íéts bij mij natuurlijk binnenkomt, is het country. En heus, bij haar ook. Dus dat kon botsen. En dan kom je de volgende dag terug en is het liedje dat jij bedacht zonder jou afgemaakt.”

Overwoog je te stoppen?

„Ik ben loyaal. Maar vooral, wat denk je dat er gebeurt als ik zeg: zoek het maar uit? Ja, misschien heb ik dat wel tegen de AVROTROS (de organiserende omroep) gezegd, in een moment dat het me dáár zat. Maar er komt dan ook een tegenreactie. Er spelen veel belangen. Weet je hoeveel geld erin wordt gestoken? Tja, dat komen ze dan op mijn stoepie halen. Wat dat betreft zit je klem in het contract.”

Schaakmat?

„Nee, want ik heb een van de allermooiste optredens van mijn leven gegeven. En ik deed mijn countryhelden eer aan. Die hoed, die broek, zo liep ik er al als jochie bij. Ik ben er opportunistisch in gaan staan; het is ook míjn spotlight. Ik haal eruit wat erin zit. We waren professioneel genoeg om het tot een goed einde te brengen.”

In juni loste Waylon op het Tuckerville-Festival zijn laatste verplichting met The Common Linnets af. Nu staat zijn eigen muziek centraal en na twee soulabums, zijn liefde voor country. Van pedalsteel-ballads tot stevige countrypop; op Heaven After Midnight deugen zijn ideeën.

DeLange geeft geen interviews over deze affaire. Als Ilse DeLange & The Common Linnets is zij internationaal de boer op. Hét Songfestivalduet zingt ze met JB Meijers. „Ik vind het er nog steeds prachtig uitzien”, zegt Waylon. „Het doet mij verder niets. Ik was nodig om het tot dat succes te maken. Nu ben ik blij dat ik niet in een busje vijanden zit.”

Even gaat hij verzitten. Een hand door zijn haar. „Soms denk ik weleens dat het goed is zoals het gegaan is. Misschien was het zo wel het beste scenario voor dat Eurovisie-liedje. Ieder succes heeft zijn verhaal, neem Rumours van Fleetwood Mac. Onder een van de best verkochte albums lagen brokken dynamiet.”