Richard III stierf zonder zijn helm

De Engelse koning Richard III lag geknield voorover toen zijn vijanden hem de genadeklap uitdeelden. Of beter gezegd: toestaken. Eén wapen ging van onderaf, naast zijn ruggegraat zijn schedel in. Ruim een decimeter verderop schraapte de aanvaller er even mee over de binnenzijde van de schedel. Het andere wapen kwam van linksonder de hersenen in.

Het lijkt op een snelle executie, tijdens de slag bij Bosworth op 22 augustus 1485. Hendrik van Tudor was met een huurlingenleger uit Frankrijk overgestoken om Richard van de troon te stoten. Maar de pathologen, historici, radiologen en ingenieurs van de universiteit van Leicester reppen met geen word over een executie (The Lancet, 17 september). Beide hersenwonden konden direct de dood veroorzaken, schrijven ze wel. Ze onderzochten het in 2012 opgegraven skelet van Richard – op het oog, onder licht van verschillende golflengten, met een CT-scanner, en details met een micro-CT-scanner. Ze telden elf wonden.

Potentieel dodelijk was ook de doorboring van de onderbuik van de koning, van achteraf – maar waarschijnlijk kort na zijn dood.

Richards schedel is aan de bovenzijde op drie plaatsen geschaafd, door even zo vele zwaardslagen. Maar niet dodelijk. Iemand sloeg een klein gaatje bovenin Richards schedel, met een priemvormige dolk. Het kan een kleine bloeding binnen de schedel hebben veroorzaakt, maar ook deze verwonding was niet direct dodelijk.

Een zwaardslag op zijn ribbenkast is waarschijnlijk ook pas na de dood uitgedeeld, toen zijn harnas al uit was.

Hoe de koning door de knieën ging is overgeleverd. Zijn paard liep vast in moerassig terrein, vlak voordat hij in direct gevecht met zijn rivaal kwam. Hij zou van zijn paard zijn gesleurd.

Duidelijk is dat hij op het eind van zijn leven geen helm droeg, maar nog wel de rest van zijn harnas. Richards gezicht is vrijwel ongeschonden. Dat is ongebruikelijk voor die tijd. Waarschijnlijk, schrijven de onderzoekers „vanuit de noodzaak om Richards lijk na de slag te kunnen showen”.