Het gaat goed met de cruisevaart - behalve in Amsterdam

AMSTERDAM - Cruiseschip de Costa Luminosa ligt dinsdag in de Amsterdamse haven. Het 5-sterren vlaggenschip van Costa Cruises voert deze hele zomer vanuit de hoofdstad verschillende noordelijke vaarroutes uit. ANP ADE JOHNSON

De cruise-industrie groeit overal ter wereld. Maar Amsterdam profiteert daar niet van. Dit jaar leggen 135 cruiseschepen aan. Sinds 2012 is de groei eruit. Hoe kan dat?

Het aantal schepen groeit, het aantal passagiers ook…

De financiële crisis en de ramp met de Costa Concordia hebben geen invloed gehad op de cruisevaart, blijkt uit cijfers van de Cruise Lines International Association (CLIA). Vorig jaar steeg het aantal passagiers vanuit Europa met 3,6 procent naar 6,5 miljoen. Het aantal Nederlandse cruisetoeristen verdubbelde in vier jaar tijd van 67.296 in 2009 naar 114.308 in 2013. Het Caraïbisch gebied is onder Nederlanders het meest in trek, gevolgd door de Middellandse Zee, de Noorse fjorden en het Baltisch gebied.

Een woordvoerster van reisorganisatie TUI:

“We schrijven elk jaar een duidelijke plus.”

In de cruisebranche gaan miljarden om. Eerder deze maand maakte Norwegian Cruise Line bekend dat het voor 2,3 miljard euro concurrent Prestige, eigenaar van cruiserederijen Oceania Cruises en Regent Seven Seas Cruises, overneemt.

…daarvan profiteren Europese scheepswerven…

Terwijl rederijen voor de bouw van nieuwe schepen vanwege de loonkosten steeds vaker uitwijken naar het verre oosten, blijft Europa dé markt voor cruiseschepen. Werven buiten Europa ontbreekt het vaak aan hoogwaardig projectmanagement, is een conclusie in het rapport The Cruise Industry van de internationale brancheorganisatie Cruise Lines International Association. De komende vier jaar laten cruisereders 27 nieuwe schepen bouwen, waarvan 24 in Europa. Met de bouw van die schepen is een investering gemoeid van in het totaal 12,7 miljard euro.

Europese werven, vooral die in Italië, Duitsland, Frankrijk en Finland, hebben internationaal zo’n goede reputatie dat ook Amerikaanse reders ervoor kiezen om nieuwe schepen niet in eigen land, maar in Europa te laten bouwen. Ondanks de zwakke positie van de dollar ten opzichte van de euro.

Ook Nederlandse werven verdienen daar aan, al was het maar voor onderdelen of het onderhoud. De cruisevaartindustrie leverde Nederland vorig jaar 357 miljoen euro en 5.826 banen op, waarvan bijna een kwart op de scheepswerven.

…maar de Passenger Terminal Amsterdam (PTA) niet…

Reden: nieuwe cruiseschepen zijn te groot voor de verouderde zeesluis bij IJmuiden. Ze komen er maar ternauwernood doorheen. Ook het Noordzeekanaal tussen IJmuiden en Amsterdam is smal.

Maar dat is niet alles. Volgend jaar gelden nieuwe Europese milieurichtlijnen die reders verplichten op de Noordzee en het Kanaal veel duurdere fosfaatarme brandstof te gebruiken. Een aantal cruisereders zullen dan andere zeeroutes, zoals het Middellandse Zeegebied, kiezen, waar die verplichting pas in 2020 wordt ingevoerd.

Tineke Netelenbos van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR): “Een reder als de Holland America Lijn kan zich de nodige miljoeneninvesteringen permitteren. Andere reders niet. Die zullen hun vaarroutes wijzigen.”

….en ook vrachtreders hebben er last van

Die zien zich gedwongen om voor miljoenen euro’s te investeren in hun vloot om de schepen geschikt te maken voor fosfaatarme brandstof. Vrachtvervoer zal vaker over de weg gaan omdat dat goedkoper is. Netelenbos:

“We hebben om uitstel gevraagd, maar die is niet verleend. We gaan er nu wel van uit dat er stevig gecontroleerd wordt. Desnoods met vliegtuigen en helikopters. Het mag niet zo zijn dat reders de regels aan hun laars lappen en oneerlijke concurrentie aangaan met reders die wel investeren in schonere brandstof.”