Double Dutch dankzij nieuwe coaches

Marit Bouwmeester en Nicholas Heiner werden wereldkampioen. Hun coaches speelden een grote rol.

Nicholas Heiner (boven) en Marit Bouwmeester veroverden in de woelige Baai van Santander de wereldtitel. Foto’s EPA

Marit Bouwmeester had nog geen vijf minuten de wereldtitel veroverd of ze zeilde naar het bootje van Nicholas Heiner, die lag te wachten op zijn medalrace, direct na de vrouwenfinale. Een half uurtje na het korte overleg tussen beide kernploegleden, op het woelige water van de Baai van Santander, kwam ook Heiner terug aan wal als wereldkampioen.

Bouwmeester bleek een gouden tip te hebben overgedragen: aan de rechterkant van de baan is de kans op veel wind het grootst. Zelden won een zeiler een medalrace met zo’n overmacht als Heiner, die in het kielzog van Bouwmeester goud veroverde. En nooit eerder beleefde de Nederlandse zeilploeg zo’n succesvolle dag op een WK als gisteren in Santander, met een Double Dutch in twee uiterst competitieve olympische klassen.

Voor Heiner (Laser Standard) was het een eerste grote medaille, Bouwmeester (Laser Radial) veroverde in Santander haar tweede wereldtitel, na 2011 (Perth). Als kers op de taart ontving ze een officieel startbewijs voor Rio, over twee jaar, want binnenlandse concurrentie heeft ze niet. „Ik zou niet gelukkiger kunnen zijn”, zei de 26-jarige Friezin toen ze op de kade stapte, overmand door emoties. „Er is zoveel gebeurd sinds de Spelen.”

Na haar zilveren medaille in Londen (2012) stapte haar coach, de Brit Mark Littlejohn, op na een jarenlange samenwerking. Haar trainingspartner Claire Blom koos voor een andere klasse, haar fitnesstrainer ging iets anders doen en haar relatie met de Britse zeillegende Sir Ben Ainslie, viervoudig olympisch kampioen, liep stuk.

Wie ben ik

Ineens stond Bouwmeester er alleen voor. „Dan krijg je ineens allemaal vragen: wie ben ik, hoe ga ik het aanpakken? Normaal nam de coach de beslissingen voor mij”, zegt ze over Littlejohn, die haar sinds haar zestiende begeleidde. Uiteindelijk kwam ze terecht bij Jaap Zielhuis, olympisch Finnzeiler in Athene (2004) en bondscoach van het Watersportverbond in de aanloop naar Beijing (2008).

Zielhuis speelde een voorname rol in het succes van gisteren. Hoewel binnen de zeilwereld twijfels bestonden, zette hij als bondscoach een programma op voor het Laserzeilen. Toen Bouwmeester bij Zielhuis aanklopte, stemde hij in te helpen bij het zoeken naar een nieuwe coach. „Het was nooit de bedoeling dat ik haar coach zou worden”, zegt Zielhuis. „Ik wilde dat niet, en zij ook niet.”

Maar de zoektocht bleek een lastige, en Zielhuis ging met Bouwmeester mee naar de grote wedstrijden. Na de WK van vorig jaar in China, waar ze met twee diskwalificaties en een beschamende zestiende plaats naar eigen zeggen haar „dieptepunt” beleefde, gingen beiden alsnog met elkaar in zee. Zielhuis: „Ik ben ontzettend gecharmeerd geraakt van haar vechtlust. Ze wil zó graag winnen. Ze wil elke dag beter worden.”

Inmiddels is ook broer Roelof Bouwmeester toegevoegd aan het team, als sparringpartner. Hij zeilde zelf jarenlang in de wereldtop. „Ik ben zo blij dat ik die twee aan mijn zijde heb”, zegt de wereldkampioene. „Zij hebben zo veel geduld met mij gehad. En ze hebben me een betere zeiler gemaakt. Ik heb nu echt een perfect team om mij heen.”

De zeilster maakte een noodzakelijke groei door: naar zelfstandigheid. Niet haar coach neemt tegenwoordig de beslissingen, dat doet ze zelf. „Jaap geeft mij de ruimte om een volwassen vrouw te zijn, en een volwassen sportvrouw. Dat was de volgende stap die ik moest nemen in mijn carrière.”

Verrassing

Voor Heiner (25) was de wereldtitel een grotere verrassing. Het veld is internationaal zeer sterk met 150 zeilers, onder wie grootheden als de Braziliaan Robert Scheidt, negenvoudig wereldkampioen en tweemaal olympisch kampioen in de Laser. Hij kwam Heiner uitbundig feliciteren.

De zoon van oud-olympiër Roy Heiner was vooral naar Noord-Spanje gekomen om zichzelf in de running te houden voor de Spelen. Zijn zomer was niet best. Bij testwedstrijden in Rio viel hij vorige maand tegen, terwijl zijn concurrent Rutger van Schaardenburg met een tweede plaats nu al dicht bij olympische kwalificatie was.

Met Heiners wereldtitel is de nationale strijd bij de mannen weer helemaal open. Landen mogen in elke klasse maar één zeiler afvaardigen naar Rio. Heiner: „Ik was voor de medalrace al zeker dat ik nog meedoe om een ticket voor Rio, dus dit was voor mij een kers op de taart.”

Of Heiner hard kon zeilen werd nooit betwist. Maar met name op het mentale vlak had de jonge zeiler het nog wel eens moeilijk. In Santander werd hij bijgestaan door oud-zeiler Guido Alkemade, die hem – als peetvader – direct na zijn geboorte al voorzag van zijn eerste plens water. Hij houdt Heiner kalm in het hoofd. „Nicholas kan ongelooflijk hard zeilen, maar hij moet altijd weer blijven zeilen alsof het zijn eerste race is. Die stap heeft hij gemaakt. Hij is gegroeid, maar hij moet nog beter worden. Hij heeft een droom sinds hij klein is: goud halen op de Spelen. Daarvoor moeten we hard werken.”