De bazen van andere onlinezaken liggen er nu al wakker van

Amazon verkoopt álles, dus niet alleen boekverkopers houden hun hart vast.

Toptien webwinkels

Vraag een bol.com of wehkamp.nl of ze de komst van Amazon vrezen, en het antwoord is: „Nee, wij gaan uit van onze eigen kracht.”

Met dit mantra schermen de webwinkels al sinds het gerucht gaat dat Amazon naar Nederland komt. Ze kunnen publiekelijk ook weinig anders zeggen, natuurlijk. Maar ’s nachts liggen de bazen van bol.com en wehkamp.nl te piekeren hoe ze zich kunnen verweren tegen de wereldmacht die op Nederland afdendert.

Amazon is veruit de grootste webwinkel ter wereld. De in 1994 door Jeff Bezos opgerichte onlineboekhandel uit Seattle is uitgegroeid tot een allesverkoper. Er is maar weinig wat Amazon, met een assortiment van 230 miljoen artikelen, niet verkoopt. Vorig jaar bedroeg de omzet 74 miljard dollar – 2.345 dollar per seconde. Bol.com, de grootste webwinkel van Nederland, verkoopt 8 miljoen artikelen en maakte vorig jaar een omzet van ruim een half miljard euro.

Nederland telt zo’n 45.000 webwinkels, waarvan het overgrote deel hele kleintjes. De trend is dat de grote steeds groter worden. De consument is gewend geraakt aan onlinewinkelen en stelt steeds hogere eisen aan een webshop. Zoals bol.com-baas Daniel Ropers onlangs in een interview met deze krant zei: „Om aan al die eisen te kunnen voldoen moet je veel investeren. Dat ene fantastische hengelsportzaakje met een webshop kan dat niet winnen. De kosten wegen niet op tegen wat hij kan verdienen.”

De totale onlinemarkt in Nederland bedroeg vorig jaar 10,6 miljard euro en zal dit jaar naar verwachting oplopen tot zo’n 11,6 miljard. Dat is inclusief de via internet verkochte diensten, zoals tickets voor evenementen, vliegreizen en verzekeringen. Uit cijfers van de Thuiswinkel Markt Monitor blijkt hoe exponentieel de onlinebestedingen in Nederland de afgelopen jaren zijn toegenomen: in 2005 kochten consumenten nog voor 2,8 miljard euro via internet.

Uitknijpen

Amazon is zó groot dat het er een totaal andere werkwijze op na kan houden dan zijn concurrenten. Door zijn omvang kan Amazon bij zijn leveranciers de allerbeste voorwaarden bedingen. Het resultaat is dat de leveranciers worden uitgeknepen, maar dat hebben zij altijd nog liever dan dat hun product niet te koop is via Amazon. Wil je meetellen, dan móét je te vinden zijn op de onlinereus.

Verder is omzet voor Amazon belangrijker dan winst. Het gevolg is dat de webwinkel zo nu en dan opzettelijk fikse verliezen incasseert – vanwege grote investeringen of omdat het artikelen onder de adviesprijs verkoopt. En het is vanzelfsprekend nogal moeilijk concurreren met een bedrijf dat geen winst hoeft te maken.

Het is dan ook niet zo moeilijk om de komst van Amazon naar Nederland als een grote bedreiging voor de bestaande bedrijven. De onlineverkoop blijft groeien, de taart wordt weliswaar alsmaar groter, maar de marges zullen nog kleiner worden. En het is onduidelijk hoeveel marktaandeel Amazon kan pakken, zegt Wijnand Jongen, directeur van brancheorganisatie Thuiswinkel.org.

Wapenen

„De vraag is straks: wie heeft de gunfactor? Kiest de Nederlandse consument simpelweg voor de beste prijs-kwaliteitverhouding en het grootste gemak, of kiest hij voor het Nederlandse bedrijf vanwege de naam? Alle partijen hebben zich de afgelopen jaren zo goed mogelijk gepositioneerd, om zich te wapenen tegen de Amazons en Alibaba’s van deze wereld. Straks moet blijken hoe zij zich houden.”

Bol.com-baas Ropers zei in deze krant inderdaad dat hij zich zo goed mogelijk voorbereidt op de komst van „een nieuwe toetreder” op de markt – hij weigert de naam Amazon uit te spreken. „Het is aan ons om onze klanten iedere dag het beste te bieden. Wij moeten zodanig vooroplopen dat de klant denkt: die nieuwe partij is niet relevant voor mij.”

Ooit was het bol.com die de boekenwereld op zijn kop zette en er met de winst vandoor ging; nu moet de uitdager van vroeger zien te voorkomen dat hem hetzelfde overkomt.