Brieven

Het idee was er al eerder

Het opiniestuk Dat etnisch nationalistische Israël van Ian Buruma (NRC, 9 sept.) schiet tekort in voorlichting. Hij faalt onder andere in het onderkennen van de staatsideologie die vanaf de oorsprong van de Joodse staat bestond. Zodoende komt hij tot de aanvechtbare conclusie ‘dat Israël sterk veranderd is sinds de eerste heroïsche jaren na de stichting van de Joodse staat’. En zijn observatie dat tribale, etnische en godsdienstige sentimenten het vacuüm vullen van het verdwenen progressieve socialisme – waarmee Israël een symbool dreigt te worden van deze tendens – gaat eraan voorbij dat die dreiging al bestond vanaf het moment dat in 1897 tot de oprichting van der Judenstaat werd besloten, gecamoufleerd met de term ‘een nationaal tehuis’ in Palestina voor het Joodse volk. Buruma mag die dreiging dan nu (pas!) ontwaren, de bevolking van Palestina onderkende deze reeds toen de Balfour Declaration van 2 november 1917 bekend werd gemaakt.

Gouden Koets

Leer van koloniale plaat

Het publieke debat over Zwarte Piet is geëindigd met een rechterlijke uitspraak en de aankondiging van een idioot wetsvoorstel door de PVV. Nu is de Gouden Koets aan de beurt. Daarvan moet een zijpaneel vervangen worden, omdat de schildering, aldus het Landelijk Platform Slavernijverleden, een ‘verheerlijking is van slavernij en kolonialisme’ (NRC, 15 september). Het emotionele verzet tegen Zwarte Piet was nog vatbaar voor discussie. Piet is zwart, dommig, en ook nog knecht. Dat past niet bij een feest voor alle kinderen. De Gouden Koets is een heel ander verhaal. Om te beginnen gaat het om een allegorische voorstelling uit 1898, dat de toenmalige koloniale maatschappij niet verheerlijkt maar symboliseert, precies wat een allegorie hoort te doen. De tegenstanders van het paneel keren zich tegen de geschiedenis. Die is helaas gebeurd en kan niet ongedaan gemaakt worden, of we achteraf trots zijn op wat gebeurd is, of juist niet. We kunnen de geschiedenis ook niet aanpassen aan onze huidige opvattingen, zeker niet door de schildering op een paneel van het staatsrijtuig te vervangen. Kennis van het verleden is wezenlijk voor iedere samenleving. Die helpt het heden te begrijpen en over de toekomst na te denken, en vooral te voorkomen dat we fouten uit het verleden opnieuw maken. We moeten zorgen dat toekomstige generaties de geschiedenis beter kennen en begrijpen. Laat daarom het paneel met de koloniale allegorie op de koets staan, maar laat het onderwijs in de aanloop naar het uitrijden van die koets extra aandacht besteden aan deze donkere periode uit onze geschiedenis.

Henk Slechte, historicus

Rusland

Israël mag wel uitbreiden

In het conflict tussen Rusland en Oekraïne mag niet onopgemerkt blijven dat de EU en de NAVO nooit bezwaar maken als Israël haar grondgebied

illegaal uitbreidt met onder andere de Golanhoogte en Oost-Jeruzalem. Waarom mag Rusland haar grondgebied niet uitbreiden,

maar Israël wel?

Alphons Mantel