Enorm zwart gat beslaat 15 procent van sterrenstelsel

Een klein sterrenstelsel op 54 miljoen lichtjaar van de aarde bevat een buitenproportioneel zwaar zwart gat bevat. Astronomen hebben aanwijzingen dat het zwarte gat in stelsel M60-UCD1 21 miljoen keer zoveel massa als onze zon heeft – maar liefst vijftien procent van de totale massa van het dwergstelsel. Ter vergelijking: het zwarte gat in het hart van onze Melkweg (4 miljoen zonsmassa’s) heeft een massa van maar 0,01 procent van de massa van de hele Melkweg. De ontdekking van het superzware zwarte gat is gisteren gepubliceerd in het tijdschrift Nature.

Het gat is niet direct waarneembaar. Het bestaan ervan is afgeleid uit telescoopwaarnemingen die laten zien dat sterren met 370.000 km/uur om het centrum van M60-UCD1 cirkelen. Alleen een extreem grote massa kan zulke snel bewegende sterren in bedwang houden.

De ontdekkers vermoeden dat M60-UCD1 ooit een groot sterrenstelsel geweest met een zwart gat dat bij zijn grootte hoort. Maar zijn meeste sterren is hij inmiddels kwijtgeraakt aan het veel grotere grote buurstelsel M60. Naar verwachting zal de rest van het stelsel ook worden opgeslokt. Als de andere bekende superkleine sterrenstelsels ook zo’n zwart gat hebben, dan zijn er misschien wel twee keer zoveel superzwarte gaten in het heelal als nu waarschijnlijk wordt geacht.