Zo neem je Heineken wél over

Foto HH

Alles is te koop. Ook Heineken. Mits je genoeg biedt en wat geduld hebt.

Mater familias Charlene de Carvalho-Heineken heeft de eerste toenadering van de grotere concurrent SABMiller van de hand gewezen. Dat is haar macht. Zij bezit de meerderheid van de aandelen in de beleggingsmaatschappij Heineken Holding die op haar beurt de meerderheid heeft van de brouwerijaandelen. De Holding en Heineken zijn beide beursgenoteerd.

Discussie gesloten?

Twee strategieën om een familiebedrijf tóch over te nemen

Elk gerijpt familiebedrijf – en Heineken is met zijn 150-jarig bestaan zo’n bedrijf – weet wat zijn lot kan zijn: verkoop aan de hoogste bieder. Hoe doet zo’n bieder dat?

Er zijn twee strategieën die zich bewezen hebben. De eerste is: profiteren van onenigheid binnen de familie. Sommige erfgenamen willen verkopen, anderen twijfelen, weer anderen willen vasthouden aan onafhankelijkheid. De tweede strategie is: een prijs bieden waarvan je weet dat niemand die zal evenaren.

De Murdoch-methode

Ideaal is als de twee strategieën samenvallen, zoals bij de overname van de zakenkrant The Wall Street Journal zeven jaar geleden door Newscorp, het beursgenoteerde mediabedrijf dat wordt geleid door Rupert Murdoch, die tevens de grootaandeelhouder is. Murdoch wilde Dow Jones, de uitgever van de zakenkrant, gewoon hébben.

Murdoch verdiepte zich in de familieclans die de aandelen bezaten van oprichters Charles Dow en Eddie Jones. Murdoch wachtte, nodigde de baas van Dow Jones uit voor het ontbijt, draaide drie kwartier om de hete brei heen en zei toen: “Ik denk erover om een bod op Dow Jones te doen.” De Dow Jones baas zei, zo vertelt Michael Wolf in zijn boek over Murdoch, The man who owns the news: “Je weet toch dat de familie gecommitteerd is aan een onafhankelijke uitgeverij en geen zin heeft in verkoop?” Murdoch reageerde met: “Het bedrag waaraan ik denk is… Zestig.”

An offer you can’t refuse

Zestig dollar per aandeel. In totaal: 5 miljard dollar. De beurskoers was de jaren daarvoor niet boven 35 dollar geweest. Dat bleek, zoals in de maffiafamilie van The Godfather, een aanbod dat je niet kan afwijzen.

Murdoch won, maar al snel moest Newscorp een groot deel van de overnamesom afschrijven. Weggegooid geld.

De grootste valkuil

Wie Dow Jones vergelijkt met Heineken ziet hoe knap Freddy Heineken (1923-2002) de zaken, bewust of niet, geregeld heeft. Wat is de grootste valkuil voor een familiebedrijf? Slechte managers die toch aan de macht komen omdat zij familie zijn. Freddy Heineken zocht gewoon de bekwaamste managers. Oprichter Frits Goldschmeding van uitzendgigant Randstad doet het sinds zijn afscheid precies zo.

De op één na grootste valkuil? Een overvloed vanaf de derde generatie van familieleden die geen banden hebben met het bedrijf en openstaan voor verkoop aan buitenstaanders. Dus: hou het bezit in een grote familie en trouw onder elkaar, zoals de Twentse fabrikanten dat aan het eind van de negentiende eeuw deden. In zijn recente boek Horizon City beschrijft Jaap Scholten hoe de fabrikanten via deze zogeheten binnentrouw de vermogens en familiebelangen probeerden te bestendigen.

Hou de familie klein

De andere optie: de familie klein houden. Opvallend is dat duurzame familiebedrijven als SHV (energie, investeringen) weinig nageslacht baren.

Omgekeerd gaat het vroeger of later toch richting overname. De familieclans van de oprichters van brouwerij Grolsch verkochten hun gezamenlijke belang toch aan SABMiller, eind 2007. De familie Heijn, die haar aandelenbelangen in Ahold in een aparte beleggingsmaatschappij had gestopt, hield dat niet vol. Ieder ging financieel zijn eigen weg en de beleggingsmaatschappij verkocht de aandelen.

Niet te missen voordelen

Dus wat moet je doen om Heineken te verschalken? De familie is compact, van onmin is niets bekend, dus pak de Murdoch-methode. Doe een bod dat beleggers het hoofd op hol brengt. Denk: tweederde boven de huidige beurskoers.

Breng dat bod uit op alle aandelen van Heineken Holding die de familie niet in handen heeft. Dat kost ruim 13 miljard euro. Dan ontstaat een potentieel onaangename situatie. De familie heeft 50 procent plus nog wat aandelen en de opkoper heeft 50 procent min nog wat aandelen.

Vraag vervolgens als nieuwe minderheidsaandeelhouder om wat nieuwe commissarissen. Ga dan hoffelijk, professioneel, maar wel hardnekkig aandringen op samenwerking met Heineken.

Dat lukt niet op dag 1, maar op langere termijn zijn er niet te missen voordelen. En, hé, wie zei dat het makkelijk was?