Column

Wat wilder, wat ruiger: politie en barbaren

Aanhouding in Den Haag, getoond in ‘Pauw’.

Als waar ook ter wereld videobeelden opduiken van een hardhandig politieoptreden tegen een lid van een etnische minderheid, dan verspreiden die beelden zich doorgaans uiterst snel. De reacties kun je uittekenen: woede bij de betreffende minderheid, vaak dagenlange rellen, autoriteiten die zeggen dat beelden niet alles vertellen, maar de sympathie van het publiek gaat meestal niet uit naar de agenten.

Het liep iets anders met de opnamen van de hardhandige aanhouding van de 14-jarige Oubayda op 6 september in de Haagse Schilderswijk. Ze rouleerden op internet, via Marokkaans-Nederlandse websites, maar ook voorbeeld-allochtoon.nl en FrontaalNaakt.nl („Wie beschermt ons tegen de bewapende tak van de PVV?”).

Wat je ziet is nogal heftig voor Nederlandse begrippen. Op de stoep voor een winkel loopt een politieman af op de jongen, die binnen een seconde tegen de grond wordt gewerkt en geruime tijd in een houdgreep wordt gehouden, terwijl andere agenten de omstanders op afstand houden. Naar een oudere man, naar later blijkt de vader van de jongen, wordt uitgehaald met een wapenstok.

Pas tien dagen later zag ik de beelden voor het eerst op landelijke televisie. Het NOS Journaal besteedde er aandacht aan, omdat de Marokkaanse ambassadeur in Den Haag, Abdelouahab Bellouki, aankondigde een klacht in te dienen bij de regering, omdat hij er „ziek” van was.

Weer een dag later traden in Pauw twee betrokkenen aan: Paul van Musscher, chef van de eenheid Den Haag Nationale Politie, en Tweede Kamerlid Ahmed Marcouch (PvdA), tevens oud-politieman. De laatste was in de Schilderswijk bekogeld, toen hij zich wilde laten informeren over de kwestie. Van Musscher zei, naar verwachting, dat de „inderdaad heftige” beelden niet toonden wat er vooraf was gebeurd, dat de jongen zich had geprobeerd aan zijn aanhouding te onttrekken en dat onderzoek zou moeten uitwijzen of er fouten waren gemaakt. Marcouch zocht de middenweg: op het eerste gezicht verdiende deze aanhouding een 4, maar het werk van politiemensen in zo’n situatie is nu eenmaal niet eenvoudig.

Jeroen Pauw speelde met verve de rol van de aanklager, hij leek met enige vertraging echt boos. Die nieuwe uniformen van de politie ogen overigens zo Amerikaans en actiegericht, dat ze in de beeldvorming à charge werken.

Er kwam nog iets bij: andere beelden, die in juli al door de islamitische Partij van de Eenheid tegen Van Musscher werden gebruikt. In november 2010 zat de toenmalige districtschef van Gouda aan tafel bij Anil Ramdas in ZOZ (VPRO). Van Musscher deed daar verslag van wat een Marokkaanse man hem in een cursus had geleerd: „De inwoners uit Gouda komen uit het Rifgebergte. Dat zijn Berbers. Berber komt van het woord barbaar. En het is inderdaad cultureel ingebakken dat ze wat wilder zijn. Wat makkelijker op straat leven. Wat ruiger. Je zou kunnen zeggen dat het genetisch meegekomen is.”

Ook die beelden vond Van Musscher nu uit hun context gelicht. Hij had ook heel positieve dingen gezegd over Marokkanen. En dit was niet zijn mening, maar die van een expert. Toch lijkt het erg op het soort uitspraak dat aspirant-ombudsman Guido van Woerkom verhinderde om een bruggenbouwer tussen burger en overheid te worden. Er zijn politiechefs over minder gestruikeld.