Waarom wordt Willem Holleeder niet opgepakt?

Verklaringen kroongetuige zijn gevaarlijk voor hoofdverdachte in liquidatieproces.

Willem Holleeder in 2012, het jaar dat hij vrijkwam na zijn veroordeling in 2007 voor afpersing. foto peter smulders

Fred en Willem. Ze zijn er allebei niet, maar toch liggen de namen van Fred R. en Willem Holleeder voorin de mond van iedereen in het extra beveiligde gerechtsgebouw waar het Amsterdamse hof zitting houdt voor het hoger beroep in het grote liquidatieproces over moorden in de Amsterdamse onderwereld.

Vandaag kunnen de verdachten en hun advocaten reageren op de onthulling dat er weer een crimineel is overgelopen naar het kamp van justitie. De tot 30 jaar cel veroordeelde ‘moordmakelaar’ Fred R. heeft zijn versie van het verhaal verteld over onderwereldmoorden. In ruil daarvoor krijgt hij bescherming en een strafkorting van 15 jaar. De Telegraaf onthulde vandaag details over onder meer de moord op Cor van Hout.

De verklaring van kroongetuige Fred R. is slecht nieuws voor hoofdverdachte Dino S., de Surinaamse Amsterdammer voor wie iedereen in de onderwereld bang is.

Fred R., die jarenlang direct samenwerkte met Dino, heeft nu zijn angst opzijgezet. Hij verklaart over de rol van Dino bij de onderwereldmoorden. Dino S. werd in eerste behandeling vrijgesproken voor het organiseren van liquidaties, maar door de verklaringen van Fred R. hangt Dino nu levenslang boven het hoofd. Geen prettig vooruitzicht.

En toch is dat niet het meest saillante detail uit R.’s verklaringen. Die gaan namelijk over de rol van Willem Holleeder, de man die biermagnaat Freddy Heineken ontvoerde en vastgoedhandelaar Willem Endstra afperste.

Volgens Fred R. heeft Holleeder met Dino S. opdracht gegeven voor ten minste drie liquidaties. Het is een scenario dat eerder al werd geschetst door Endstra. Volgens hem waren zij verantwoordelijk voor 25 liquidaties.

Hoe kan het dat Holleeder nog steeds op zijn scooter door Amsterdam rijdt? Waarom zit hij niet tussen de verdachten in het extra beveiligde gebouw in Badhoevedorp? De aanwijzingen dat Holleeder weet had van – of betrokken was bij – liquidaties zijn overweldigend.

Drie van de slachtoffers van de onderwereldoorlog – naast Willem Endstra zijn dat Cees Houtman en Thomas van der Bijl – hebben vlak voor hun dood in het geheim tegen de politie verklaard over de rol van Holleeder in de Amsterdamse onderwereld. Alle drie hebben ze ook verklaard dat ze door Holleeder werden afgeperst en bedreigd en dat ze daarom vreesden voor hun leven.

De ironie is echter dat deze slachtoffers niet uit eigen wetenschap kunnen verklaren over de vraag wie verantwoordelijk is voor de opdracht tot hun moord. Ze zijn dood. Daarom is Holleeder wel vervolgd en veroordeeld voor de afpersing van Endstra en Houtman, maar nooit op het matje geroepen voor de moord op beide mannen. Zijn straf voor de afpersing heeft Holleeder inmiddels uitgezeten.

En de kroongetuige dan? Wat zegt Fred R. over Willem Holleeder?

Hier speelt een ander probleem. R. heeft zijn kennis over Holleeder van anderen, in dit geval vooral van Dino S. Omdat Dino zeker niet zal willen meewerken aan zijn eigen veroordeling, zal hij de verklaringen van R. tegenspreken. „Ik ben ervan geschrokken dat het OM met Fred R. in zee is gegaan, een aantoonbare leugenaar. Het OM weet dat. Fred R. liegt en bedriegt”, zei Dino S. vanochtend met trillende stem.

De tweede kroongetuige in deze zaak, Peter la S., had ook geen contact met Holleeder. Hij heeft een keer zelf iets gehoord dat wijst op directe betrokkenheid van Holleeder. Vlak voor de moord op Cees Houtman was er een ontmoeting tussen Holleeder en huurmoordenaar Jesse R. (geen familie van Fred R.) op het Gelderlandplein in Amsterdam. Daar hoorde Peter la S. Holleeder tegen Jesse zeggen: „Eerst Osdorp.” Later verklaarde Peter la S. tegen de rechter: „Holleeder bedoelde Houtman.”

Er zit nog zo’n aanwijzing in het immense strafdossier. Een anonieme getuige, met de codenaam Q5, heeft Willem Holleeder en Dino S. in de Rotterdamse Baja Beach Club horen praten. „Die pak ik, die maak ik af”, zou Holleeder hebben gezegd. „Die drie of vier gaan eraan.” De onderzoeksrechter die het verhoor van Q5 heeft gedaan heeft vastgesteld dat deze getuige „geen reden heeft om te liegen” en „geen verborgen agenda” heeft.

Het zijn twee snippers informatie uit de mond van Holleeder zelf die erop wijzen dat hij rechtstreeks betrokken is geweest bij liquidaties. Maar kennelijk is dat voor het OM niet voldoende om hem aan te houden.

Toch bevestigde justitie dat de verklaringen van Fred R. aanleiding zijn voor nieuw onderzoek. Maar waar gaat dat onderzoek over als die verklaringen nu niet genoeg zijn voor een arrestatie?

Een detail in de nieuwe stukken biedt inzicht. Holleeder wordt óók verdacht van lidmaatschap van een criminele organisatie die het plegen van liquidaties als oogmerk had. Het zou kunnen dat justitie nu onderzoekt of er wél voldoende bewijs is voor het lidmaatschap van de organisatie waarvan de andere leden zich vandaag moeten verantwoorden bij het hof. De maximale straf daarvoor is 9 jaar. Misschien zijn de verklaringen van Fred R. op dit punt wél de sleutel voor een succesvolle vervolging van Holleeder.