Militaire interventie zal fanatisme van IS alleen maar voeden

Illustratie Pavel Constantin

President Obama, tegenstander van de westerse en mislukte militaire interventie in Irak van Bush en Blair in 2003, slaat nu inzake IS helaas een zelfde weg in. Humanitaire nood? Dat argument telt (evenals in 2003) niet echt, omdat dan zeker in 2013 in Syrië, met nu al 200.000 doden en 7 miljoen vluchtelingen, door de VS militair zou zijn ingegrepen.

De Amerikanen (en ook de Britten) voelen zich diep gekrenkt door de onthoofding van de journalisten. Terecht, maar is dat een deugdelijke reden voor de VS (en een aantal EU-landen) zich zonder VN-machtiging, dus onwettig, militair weer te steken in een wespennest en het probleem met bombardementen vanuit de lucht mogelijk nog erger te maken dan het al is? Nee.

Via drones ‘terroristen’ doden, zoals in Jemen, lijkt internationaal-rechterlijk nu grijs gebied, maar het militair interveniëren in de burgeroorlog in Irak en Syrië zal niet door de vingers worden gezien. Obama zoekt nu bondgenoten in de regio, maar omdat IS vooral steunt op Soennieten geeft dat moeilijkheden, los van de lastige relatie met Iran. Maar de verhouding met Rusland en China zal hiermee extra op scherp komen te staan. Ook is het de vraag of je IS vanuit de lucht ooit kunt verslaan en bovendien nog in twee landen tegelijk (Irak en Syrië) .

Maar mijn hoofdbezwaren zijn polemologisch van aard. Hiermee bedoel ik dat geweld een eigen dynamiek heeft. Het verloop ervan is – door de innerlijke dimensies als haat en wraak – nooit te voorzien, zeker als je strategie niet goed is doordacht, zoals nu het geval lijkt. Iets wat ook het geval was bij de militaire interventie in Libië, 2011. De belabberde situatie in dat land geeft te denken.

Wij zijn hardleers. Zo ook de Tweede Kamer, gezien haar gretigheid om toch met de oorlog tegen IS mee te mogen doen. We trappen kennelijk in de valkuil van de nare IS-trucs, want ik zie het geloof dat ‘je geweld met geweld kunt stoppen’ alom toenemen, dat je Irak en Syrië ‘tot gematigdheid kunt bombarderen’. Een soefi-wijsheid is: „Bestrijd het kwaad niet, omhels het evenmin, maar stijg er boven uit”. Martin Luther King zei: „Door geweld vermoord je de hater, maar neem je de haat niet weg en doe je het geweld toenemen”. Het gevaar lijkt levensgroot dat deze onwettige westerse interventie hoe dan ook olie op het vuur is, zo geef je de IS juist energie. Aandacht voedt het fanatisme van IS, zeker als die aandacht van (westers) militaire kant komt.

, antropoloog, polemoloog en publicist