Ebola bestrijden? Dat is net zo tricky als Russische roulette

Twee Nederlandse artsen kwamen in aanraking met ebolapatiënten. Hoe kon dat gebeuren? Het is bijna onmogelijk ebola te onderscheiden van andere tropische ziekten, zegt arts Nick Zwinkels, die mogelijk besmet is.

Het goede nieuws is dat Nick Zwinkels (31) en Erdi Huizinga (39) zich „hartstikke goed” voelen. De twee Nederlandse tropenartsen, die in Sierra Leone onvolledig beschermd in aanraking kwamen met drie overleden ebolapatiënten, vertonen zelf nog geen symptomen van de ziekte.

Ze zitten op een geheime locatie in quarantaine, zegt Zwinkels aan de telefoon. „Ik heb mijn vriendin al maanden niet gezien. Nu is ze zo dichtbij en mag ik haar niet aanraken.”

Dat is een van de minste zorgen. De Nederlandse tropenartsen zijn erg bezorgd over de bevolking van Sierra Leone. De gezondheidszorg is daar „heel slecht”. Zwinkels: „Wij zijn daar omdat we de gezondheidszorg willen verbeteren. Dat begint met vertrouwen winnen en dat is net gelukt.”

En dan breekt ebola uit.

Zwinkels: „En zijn we weer terug bij af. Wij vinden het vreselijk dat we na jaren van vertrouwen opbouwen de lokale bevolking verlaten nu ze ons het hardste nodig hebben. Ons ziekenhuis is tijdelijk gesloten, zieke mensen in de omgeving kunnen nergens heen.”

Waren jullie voorbereid op de kans besmet te raken?

„Deze magnitude had niemand kunnen voorspellen, maar we zijn hier vanaf het begin heel serieus mee bezig geweest. Onze droogruimte voor wasgoed hadden we omgebouwd tot isolatieafdeling. Ook hebben we meer dan duizend beschermende pakken besteld en gekregen.”

Ondanks al die voorbereidingen zijn jullie in aanraking gekomen met patiënten die overleden aan ebola.

„Dat is waar, maar mijns inziens niet verwijtbaar. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft een definitie gepubliceerd hoe patiënten te herkennen zijn. Een patiënt moet minimaal 38,4 graden koorts hebben én spontane bloedingen of aan drie ‘minor criteria’ voldoen. Dat zijn bijvoorbeeld ernstige vermoeidheid, hoofdpijn, buikpijn of moeite met slikken. Daarnaast moeten zij contact hebben gehad met een besmet persoon.”

Klopte die definitie?

„De drie patiënten die wij hadden opgenomen waren eerst totaal niet verdacht van ebola. Twee van hen hadden eerst geen koorts, ze zouden geen contact hebben gehad met patiënten, ze hadden geen bloedingen.”

Het wás ebola.

„Ja. Mijn eerste reactie was: hoe herken ik ebola nog? Medische zorg leveren wordt zo Russische roulette.”

Klopt de beschrijving van de Wereldgezondheidsorganisatie wel?

„Bij onze patiënten hebben wij bewijs gezien dat de WHO-beschrijving niet altijd correct is.”