Wereld schrikt wakker: ebola is internationale catastrofe

We raken de greep op ebola kwijt, zegt Obama. V-raad in spoedzitting bijeen.

De wereld lijkt eindelijk wakker geschud, nu de ebola-epidemie in West-Afrika onbeheersbaar blijkt en zich explosief begint te verspreiden. De afgelopen drie weken is het aantal patiënten in Liberia, Sierra Leone en Guinee verdubbeld tot bijna vijfduizend, bijna de helft van hen is overleden. En het einde is nog niet in zicht. Als niet onmiddellijk wordt ingegrepen, ontvouwen zich de contouren van een ramp die mogelijk „honderdduizenden mensen” gaat treffen, en die een bedreiging kan vormen voor de hele wereld.

De waarschuwing komt uit de mond van de Amerikaanse president Barack Obama. In Atlanta kondigde hij gisteren aan dat de VS de regie gaan voeren in de oorlog tegen ebola. Er worden 3.000 militairen ingezet in West-Afrika, niet om te vechten maar om te helpen bij het trainen van medisch personeel en het opzetten van speciale klinieken. In de Liberiaanse hoofdstad Monrovia komt een coördinerend commandocentrum onder leiding van een Amerikaanse generaal.

„In West-Afrika heeft de ebola-uitbraak nu de vorm van een epidemie aangenomen die we nog niet eerder hebben gezien. We raken de greep erop kwijt. Het wordt erger. Het verspreidt zich sneller en explosief”, zei Obama. De schokgolven van ineenstortende economieën en bevolkingen in paniek zullen niet alleen in de regio worden gevoeld, maar wereldwijd, voegde hij eraan toe.

De dreiging van het ebolavirus is lang onderschat. Op 23 juni sloeg Artsen Zonder Grenzen (AzG) alarm. „De epidemie loopt uit de hand”, meldde de hulporganisatie die sinds het begin van de uitbraak voorop loopt in de strijd tegen het dodelijke virus. Maar de wereldgezondheidsorganisatie WHO toonde zich aan het begin van de zomer nog niet onder de indruk. „De situatie is niet uit de hand gelopen.”

Nu is ook de WHO, die de epidemie pas begin vorige maand als „een medische noodsituatie van internationale zorg” bestempelde, ervan overtuigd dat de internationale gemeenschap in gebreke is gebleven. Gisteren zei de VN-organisatie dat het bijna 1 miljard dollar (ruim 770 miljoen euro) zal kosten om te voorkomen dat de epidemie uitdijt tot een „humanitaire catastrofe”. In augustus dachten de WHO-deskundigen nog dat eentiende van dat bedrag zou volstaan.

Steeds meer landen kondigen aan dat ze ook meer hulp gaan sturen. Morgen komt de Veiligheidsraad in spoedzitting bijeen. En volgende week, in de marge van de Algemene Vergadering van de VN, zullen meer dan 140 staatshoofden en regeringsleiders over ebola praten, kondigde VN-topman Ban Ki-moon gisteren aan.

Alom is het Amerikaanse initiatief enthousiast ontvangen. Maar is het genoeg en komt het niet te laat?, vragen velen zich ook af. „Meer landen moeten bijspringen, er moet meer mankracht komen en het moet nu”, zei Joanne Liu, voorzitter van AzG gisteren.