Van ‘hangmatoppositie’ tot ‘Poetinvrij’ - de zeven taalvondsten van vandaag

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn elk jaar ook dé plek om met oneliners en bijzondere termen de aandacht van de kiezer te trekken. Vrijwel alle fractieleiders kwamen vandaag met mooie taalvondsten. Wij maakten een top-7 van de opmerkelijkste woorden.

1. Hangmatoppositie

Een oppositiepartij die geen constructieve bijdrage levert aan het landsbestuur en slechts met gemakkelijke verwijten komt. Een term die Slob (die met zijn ChristenUnie onderdeel is van de ‘constructieve oppositie’) tijdens het debat gebruikte om de partij van Roemer (wiens SP daar niet bij hoort) te omschrijven.

“De heer Roemer neemt hier — en dat mag hoor — het kabinet de maat met betrekking tot de armoedebestrijding. Hij doet dat vanuit, zeg maar, de hangmatoppositie. Hij doet dat vanaf de zijlijn.”

Geen nieuwe uitvinding van Slob: vorig jaar gebruikte hij al de variant hangmatpolitiek in de Tweede Kamer.

2. Neppositie

Eigenlijk het tegengestelde van de hangmatoppositie, hier dan ook gebruikt door Roemer (SP), die ermee wilde zeggen dat D66, ChristenUnie en de SGP eigenlijk helemaal geen oppositiepartijen zijn omdat ze te veel samenwerken met het kabinet.

“De inkomstenbelasting gaat volgend jaar niet omlaag, zoals de coalitie en de neppositie hebben rondgebazuind, nee, die gaat juist omhoog.”

De SP heeft het woord al langer in gebruik. (Bewust of onbewust leek Roemer bovendien, als het over VVD en PvdA ging, af en toe te spreken van het ‘kabiniet’.)

3. Koekenbakkerskabinet

Het ging tussen Zijlstra (VVD) en Van Ojik (GroenLinks) al een tijdje over ‘het verdelen van de koek’, oftewel hoe in Nederland de welvaart te verdelen. Zijlstra wilde zich juist richten op “het groter maken van de koek” door te hervormen. Pechtold brak in:

“Het is dus een kabinet van koekenbakkers!”

Een grapje waar de D66-leider on the spot mee kwam, zo leek het. Het is in elk geval niet eerder in D66-uitingen gebruikt.

4. Toeslagenfabriek

Een woord dat in 2007 al voorbijkwam in een folder van de PvdA, en vandaag door Samsom gebruikt werd in een antwoord op de interrumperende Pechtold.

“We willen af van de toeslagenfabriek.”

Het ging dus over het belastingstelsel, dat volgens de beide coalitiepartijen een toeslagenfabriek geworden is door alle toeslagregeltjes die daar door de jaren heen aan toegevoegd zijn. Hoewel dit kabinet meer banen wil, sluiten ze deze ‘fabriek’ liever wel: het belastingstelsel moet veel eenvoudiger.

5. De-islamisering

Net als toeslagenfabriek een woord dat al in 2007 gebezigd werd. In dit geval was het de PVV, die zeven jaar geleden de zorg wilde de-islamiseren. “Volgens Agema is de samenleving het spuugzat voortdurend geconfronteerd te worden met moslims die een speciale behandeling eisen in ziekenhuizen en zorginstellingen.” Vandaag had Wilders het over het de-islamiseren van de Nederlandse samenleving in zijn algemeen. Tegen Zijlstra (VVD):

“U zou de grenzen moeten sluiten. U zou Nederland moeten beschermen. U zou Nederland moeten de-islamiseren.”

De definitie laat zich raden: het zich ontdoen van (kenmerken van) de islam.

6. Magnetrononderwijs

Een onderwijssysteem waarbij studenten zo snel mogelijk hun studie moeten afronden. In de woorden van Roemer (SP):

“Studenten maar blijven opjagen is ook geen goed alternatief. Wij jagen ze op om hun opleiding veel te snel af te raffelen. Daarmee krijgen we magnetrononderwijs, snel en smakeloos.”

Het was geen noviteit: Roemer heeft het er vaker over.

7. Poetinvrij

Een ideaal dat Europa zou moeten nastreven als het aan Pechtold (D66) ligt.

“We moeten zo snel mogelijk CO2- en Poetinvrij zijn.”

Daarmee bedoelend: niet langer afhankelijk van de “pijpleidingen van meneer Poetin”, oftewel gas uit Rusland, een land dat hij - helemaal sinds deze zomer - als onbetrouwbaar en vijandig ziet. Misschien om die reden ook een relatief nieuw woord, dat de D66 nog niet eerder in uitingen gebruikte.

We hielden vandaag de hele dag een liveblog bij over de algemene beschouwingen. Ook morgen doen we dat.