Topman van Russisch concern onder huisarrest

Een oligarch met een meerderheidsbelang in olieconcern Bashneft is aangeklaagd. Waarnemers vermoeden een politiek motief.

Vladimir Yevtushenkov (rechts) met de Russische president Poetin, in 2009. Foto AP

De topman van het Russische conglomeraat Sistema, Vladimir Yevtushenkov, is twee maanden onder huisarrest geplaatst. Dat hebben Russische autoriteiten gisteren bekendgemaakt. Yevtushenkov (66) wordt officieel beschuldigd van witwassen. Volgens waarnemers is de stap echter politiek gemotiveerd.

Sistema is één van de grootste bedrijven van Rusland en heeft beleggingen in onder meer telecomaanbieder MTS, energiebedrijf Bashkirenergo en olieconcern Bashneft.

De aanklacht tegen Yevtushenkov betreft Sistema’s aandelen in olieproducent Bashneft. Volgens de Russische Federale Onderzoekscommissie zijn ze gestolen van oliebedrijven in de Russische republiek Bashkortostan. Vanwege een juridisch onderzoek naar het verwerven van die aandelen, verbood een gerechtelijk bevel Sistema in juli al om zijn aandelen in Bashneft te verkopen.

„Onderzoekers hebben reden om te geloven dat Sistema’s bestuursvoorzitter Vladimir Yevtushenkov betrokken is bij het witwassen van gestolen waar”, aldus de federale commissie.

Sistema zegt dat de beschuldigingen „volstrekt ongegrond” zijn en dat het de aanklacht zal aanvechten.

Waarnemers hekelen Yevtushen-kovs huisarrest wegens geruchten dat het staatsbedrijf en Ruslands grootste olieproducent Rosneft plannen heeft om Bashneft te kopen. Rosneft-baas Igor Sechin is een machtige bondgenoot van president Vladimir Poetin.

Het hoofd van de Russische Federatie van Industriëlen en Ondernemers, een verbond dat tweederde van de Russische economie omvat, vergeleek de zaak met die tegen de voormalige oliegigant Yukos, wiens oud-eigenaar Mikhail Chodorkovsky in ongenade van het Kremlin was gevallen.

Het faillissement van Yukos trok wereldwijd veel aandacht omdat Poetin daarmee de eerder geprivatiseerde oliemaatschappij van zijn politieke rivalen weer terug in staatshanden kon brengen. Yukos, dat 40 miljard dollar waard was, is opgeknipt en genationaliseerd, waarbij de meeste bezittingen naar Rosneft gingen. Chodorkovsky, ooit Ruslands rijkste man, zat vanaf 2003 tien jaar in de gevangenis.

„Zonder twijfel lijkt deze zaak erg op ‘Yukos 2.0’, omdat de aanklacht gericht is tegen de baas van een bedrijf dat 2,5 miljard dollar betaalde voor activa en nu wordt beschuldigd van het stelen van aandelen en witwassen”, zei het hoofd van de ondernemersbond Alexander Shokhin tegen het Russische persbureau RIA. Chodorkovsky beschuldigde Rosneft-baas Sechin ervan dat hij achter het huisarrest van Yevtushenkov zit. Sechin, die sinds de crisis in Oekraïne op de Amerikaanse en de Europese sanctielijst staat, wordt gezien als het brein achter de arrestatie van Chodorkovsky.

Een woordvoerder van het Kremlin noemde de suggestie dat de aanklacht tegen Yevtushenkov politiek gemotiveerd is „onwaar en absurd”. Rosneft noemde op zijn beurt betrokkenheid bij het huisarrest „absurd”.

In juni berichtten Russische media dat Rosneft Bashneft wil overnemen. Sinds Sistema in 2009 meerderheidsaandeelhouder van Bashneft werd, steeg de productie van het oliebedrijf aanzienlijk. Volgens tijdschrift Forbes is Yevtushenkov met een geschat vermogen van 9 miljard dollar de op veertien na rijkste man van Rusland.