Tegen mechanisch onderwijs

Met Alphabet sluit de Oostenrijker Erwin Wagenhofer zijn trilogie over de mechanisering en vervreemding van het moderne leven af. Na voedsel (We Feed the World) en geld (Let’s Make Money) is nu het onderwijs aan de beurt.

Alphabet is soms ergerlijk moralistisch. Ja, hij is tegen onderwijsvormen die om uniforme prestaties draaien en vermarkten van het leerproces. En nee, dat is helemaal niet zo’n bizarre boodschap, want veel onderwijsvernieuwers delen hem.

Maar als je de fotogenieke wereld van het industrieel geproduceerde voedsel of het grootkapitaal mist, moet je mensen filmen, hun passie en charisma. En daarvoor moet je behalve een slimme filmmaker ook een psycholoog zijn. Wagenhofer is dat op zich niet, al vindt hij een aantal bezielde leermeesters. Centraal staat de these van pedagoog Kenneth Robinson, die betoogt dat kinderen op school hun leervermogens zien verdampen: van potentiële genieën veranderen ze in brave burgers. Het meest inspirerend is de Franse kunstenaar-pedagoog Arno Stern, oprichter van het Parijse ‘Schilderoord’ waar kinderen en volwassenen zich al schilderend uitdrukken, zonder belering of kritiek. Het soort leraar dat je je kinderen zou wensen.