Nooit te mooi, te goed of te bloot

Nuchter, hardwerkend: actrice Jennifer Aniston ontworstelde zich als enige van het ensemble aan de roem van ‘Friends’. Door nooit ‘te’ te zijn – maar misschien verrast ze ons nog.

Jennifer Aniston speelt ontvoerde echtgenote inLife of Crime

Is ze mooi? Jawel, maar niet extreem. Ze ziet er vooral fit uit, vrolijk, gezond. Haar oorspronkelijke brede neus heeft ze iets laten versmallen, ze doet aan yoga en meditatie en promoot cosmetica en bronwater, maar blijft weg van de extreme ingrepen waar menig acterende leeftijdgenote voor bezwijkt. Ze kleedt zich klassiek, op het saaie af. Veel spijkerbroeken, T-shirts en colbertjes, op premières afgewisseld met jurkjes (nooit te bloot) in effen kleuren.

Is ze goed in haar vak? Jawel, maar niet extreem goed. Met actrice Jennifer Aniston (1969) weet je na een paar films precies wat je krijgt. Er is de zwijgende, sippe Jen (The Good Girl, Friends With Money, The Break-Up); de serieuze, zorgzame Jen (The Switch, Rumour Has It); de nuchtere Jen die stuurs meegaat in de door haar mannelijke tegenspeler veroorzaakte chaos (The Bounty Hunter, Just Go With It). Ze praat beheerst, met haar kaken licht opeengeklemd. Wordt ze gecast in een komedie, dan is de man tegenover haar steevast wilder en grappiger: acteurs als Adam Sandler, Ben Stiller, Jim Carrey, Paul Rudd en Justin Theroux mogen losgaan, Anistons personage dempt ze laconiek af en wacht op de paar verrassingsmomenten die haar zijn vergund. In Wanderlust geeft ze zich tijdelijk over aan het vrije hippieleven; in We’re The Millers leidt ze een boevenbende af met een striptease – haar kanten ondergoed blijft aan.

Jennifer Aniston is de ideale steunpilaar en sidekick, en laat dat nu juist de vrouwenrol zijn waar in Hollywood altijd vraag naar is. Haar emotionele palet had ze nog voordat haar filmcarrière goed op gang kwam, al uitgebreid kunnen demonstreren in Friends, de televisiekomedie (1994-2004) waarmee ze haar naam vestigde.

Anistons personage Rachel Green was zo populair, dat de schrijvers van de serie haar rol uitbouwden: van verwend nest uit een rijke familie werd ze een zelfredzame, naar liefde zoekende heldin. Rachels knipperlichtrelatie met nerdy wetenschapper Ross (David Schwimmer) werd de rode draad uit de serie, met een verlossende kus als uitkomst na tien seizoenen. De ‘coupe Rachel’, een door Anistons haarstylist verzonnen, met uitgekiend blonderen en föhnen verkregen bol dameskapsel, is nog altijd een begrip. Aniston zelf draagt het haar nu platter, maar vent haar status van haaricoon handig uit met een eigen ‘wetenschappelijke’ lijn bronwater en huidproducten, Living Proof.

Al met al is het een wonder dat ze, in tegenstelling tot haar vijf Friends-collega’s, werkelijk aan haar tv-verleden is ontsnapt. Voor het geld hoeft ze het niet meer te doen: de vrouwelijke Friends streken voor het laatste seizoen een miljoen dollar per aflevering op, en elke herhaling betekent nieuwe inkomsten. Toch blijft Aniston films maken. Nooit aanstootgevend slechte, nooit echt goede. Het leverde haar de internetreputatie van Box-Office Poison op, maar zoals Forbes-columnist Scott Mendelson vorig jaar overtuigend aantoonde is ze dat niet: het aantal commerciële successen waaraan ze meewerkte, overstijgt het aantal flops. Ze kiest niet voor dure, risicovolle films en wisselt hoofd- en bijrollen af. Die bescheiden opstelling plus een van huis uit meegekregen arbeidsethos (haar 81-jarige vader John speelt al dertig jaar in tv-soap Days of Our Lives) leverden haar vorig jaar een geschat jaarinkomen van 31 miljoen dollar op, goed voor een 77ste plaats op de Forbes ‘Celebrity’-top-100.

Een groot deel van de verklaring van Anistons voortdurende succes schuilt in haar privéleven. In 2000, op het hoogtepunt van haar Friends-roem, trouwde Aniston met Brad Pitt: voor het Amerikaanse publiek een sprookjeshuwelijk, waarbij tv en film, buurmeisje en halfgod verenigd werden. Toen de zeepbel vijf jaar later knapte en Pitt haar verliet voor Angelina Jolie – met haar exotische schoonheid en levenswijze in alles Anistons tegenpool – lag de publieke sympathie bij Aniston, het onschuldige, bedrogen meisje Doorsnee.

De snel gestrande relaties die Aniston sindsdien had met collega’s Vince Vaughn en Gerard Butler en zanger John Mayer zorgden onder celebrity-watchers elke keer voor opwinding: als Jens leven een sprookje is, dan heeft zij toch zeker ook recht op een goede afloop (lees: een huwelijk en kinderen)? De fans klampen zich nu vast aan haar traag voortkabbelende verloving met Justin Theroux, alweer een collega – de ring is er al, het huwelijk laat nog even op zich wachten.

Intussen blijft de nu 45-jarige Aniston lachen, stralen en werken. Ze praat openlijk over haar leeftijd, weigert ‘shit’ in haar gezicht te laten injecteren en liet zich voor haar laatste rol van chronische pijnpatiënte in het low-budgetdrama Cake zelfs uiterlijk gaan. Acteren zonder make-up vond ze „enorm bevrijdend”, verklaarde ze op het filmfestival van Toronto, waar de film begin deze maand enthousiast werd ontvangen.

Een Oscar zal het Aniston wel niet opleveren – maar binnen de grenzen van haar brave imago is het met recht een moedige stap te noemen. Wie weet verrast ze ons nog eens, op een dag.