Kweekschool voor smartphone zombies

Maak kennis met generatie ‘H’, met de H van hulpeloos. Kinderen tussen de 2 en de 16 weten eerder hoe een smartphone of een tablet-pc werkt dan ze kunnen klokkijken of hun veters strikken. Laat staan fietsen of zwemmen. Dat blijkt uit een recent Brits onderzoek onder 2.000 ouders. Driekwart van de kinderen onder de 4 jaar speelt met een tablet-pc, 10 procent met een mobiele telefoon. Ze zitten per dag gemiddeld tweeënhalf uur met de neus op het scherm. Dat is slecht voor je ogen – vandaar dat het onderzoek werd gesponsord door een Britse opticienketen.

We kweken een nieuwe generatie smartphone-zombies. De eerste generatie kom je al tegen in de trein, in de pauze of in de Chinese stad Chongqing, waar – net als in Washington – een aparte smartphone-zone op het voetpad gereserveerd is voor mensen die verdiept zijn in hun telefoon. Om te voorkomen dat ze tegen iemand anders aanbotsen of al append een vijver in wandelen (filmpjes op nrc.nl/tech).

De smartphone verandert mensen in zielloze objecten, stelde de Duitse wetenschapper Fabian Hemmert in mei op een conferentie over technologie. Als zombies zijn ze fysiek aanwezig terwijl hun persoonlijkheid verdwenen is. Dat gedrag is besmettelijk: in een ruimte waar iedereen zijn telefoon heeft getrokken, zul je snel geneigd zijn hetzelfde te doen.

„Smartphone zombies lijken heel druk te zijn, maar waarschijnlijk zijn ze eenzaam en weten zich geen houding te geven”, zegt Hemmert. Hij voerde een experiment uit waarbij de toeschouwers in de zaal hun telefoon ruilen met de buurman. Hoe voel je je nu?, was de vraag aan het publiek. Het antwoord dat uit de zaal kwam was: „naakt”.

De Britse schrijver/performer Gary Turk zette dit jaar een bevlogen oproep aan de online generatie op YouTube. In de film Look Up (46 miljoen keer bekeken) vraagt hij mensen de wereld om hen heen te bekijken. Je zou, volgens het wat pathetische voorbeeld, zo maar de liefde van je leven mis kunnen lopen omdat je met je neus in je smartphone zit. Vandaar: look up.

Turen op een laag scherm is slecht voor je lichaam. Een Amerikaanse orthopedisch chirurg noemde de VS „een land dat naar beneden kijkt.” Dat is vragen om nek- en rugklachten. Na de muisarm en de sms-duim moeten we vrezen voor een telefoon-nek. Iets waar scholen die de iPad omarmen – of verplicht stellen – rekening mee moeten houden. Het schoolbord hangt tenminste op ooghoogte.

Angst voor telefoons en tablets, is dat niet iets voor technofoben – de sukkels die wegrenden toen ze een stoomtrein op een bioscoopscherm zagen? Technofobie komt echter in de beste kringen voor, blijkt uit een oud interview met Apple-baas Steve Jobs dat The New York Times onlangs afstofte. Jobs vertelde in 2010 dat hij zijn kinderen niet met een iPad liet spelen. Hij wilde zijn huis zo low-tech mogelijk houden. Ook andere topmensen in de techwereld bleken gadgetgebruik in hun gezin eerder te beperken dan te stimuleren.

Afgelopen week toonde Apple zijn versie van het slimme horloge. Dat zou een goede kuur voor smartphone zombies kunnen zijn. Met een horloge als afstandsbediening kan de smartphone in de binnenzak blijven. Je bent aanspreekbaar voor de buitenwereld, loopt niet al googlemappend de gracht in en blijft via de pols toch op de hoogte van het laatste nutteloze nieuws. Het is minder opdringerig dan zo’n Glass computerbril; je riskeert hooguit wat boze blikken omdat je tijdens een etentje of een vergadering continu op je horloge kijkt. Zo’n smartwatch is bovendien dé manier om kinderen te leren klokkijken.

@MarcHijinkNRC