Column

Stop dat rondpompen, burgers doen het beter

Als u deze rubriek in de papieren krant leest, weet u inmiddels meer dan ik. Dan is de Miljoenennota 2015 integraal openbaar. Voor een exemplaar onder embargo heb ik niet getekend, dus die heb ik niet en daarom krijgt u hier geen getallen, maar wel twee leeswijzers.

De eerste is de manier waarop de publieke discussie over een begroting wordt gevoerd. Het gaat vrijwel altijd over wat dan heet: nieuw beleid. Als dat er niet genoeg is of als die plannen niet aanspreken, is de enige vraag die men politiek meent te moeten stellen: is het kabinet niet uitgeregeerd? Dat is een vreemde manier om naar een begroting te kijken die, volgens naar RTL Nieuws uitgelekte cijfers, een bedrag vertegenwoordigt van bijna 260 miljard euro. Waarom gaat de discussie dan over die paar miljard euro nieuw beleid, en niet over de bulk van het bestaande beleid, die andere meer dan 250 miljard euro?

De Tweede Kamer is medewetgever en controleur van de regering. Dus ik zou zeggen: minder discussie over nieuw beleid, meer over de besteding van de belasting- en premiegelden in het bestaande beleid. Niet de derde dinsdag van september is de belangrijkste dag van het parlementaire jaar, maar die woensdag in mei waarop het financiële jaarverslag van het Rijk en het controleverslag van de Algemene Rekenkamer worden besproken. Naast het altijd kritische advies van de Raad van State bij de begroting wil ik graag een financiële bijsluiter van de Rekenkamer. Wat zijn de risico’s in de begroting? Krijgt de burger waar voor zijn geld? Gewoon om de politici eraan te herinneren dat zij met andermans geld werken. Geld dat goed besteed moet worden. Goed bestuur en goede wetgeving hebben in zichzelf waarde, ook zonder nieuw beleid. Goed bestuur vermindert de noodzaak van enquêtes (woningcorporaties, banken) naar overheidsbeleid dat heeft gefaald.

De tweede leeswijzer is het dreigende einde van het belastingvrij schenken voor aankoop van een huis of aflossing van een hypotheek. Het bestaat nog maar een jaar, maar kost de fiscus meer geld dan begroot. Dat argument illustreert onze diepgewortelde praktijk om over alles belasting te heffen. Ook een vrijwillige gift die afkomstig is uit inkomen of vermogen waarover eerder al loonbelasting of vermogensrendementsheffing is betaald, wordt nogmaals belast.

De fiscale vrijstelling is een goed idee, omdat burgers gestimuleerd worden om hun vermogen in te zetten om woningschulden van kinderen, familie of anderen te verlagen. Een stimulans zonder tussenkomst van de overheid. Dus: geen rondpompen van burger naar Belastingdienst, die het weer verder pompt naar andere burgers die na het voldoen aan administratieve verplichtingen gebruik kunnen maken van zo’n regeling.

Je zou zeggen: hoe meer burgers meehelpen om de woningschulden te reduceren, hoe beter. Een kwart van de huizenbezitters heeft een schuld die hoger is dan de actuele waarde van hun huis. Gevolg? Verlamming. Mensen verhuizen niet voor een nieuwe baan. Nieuwbouw blijft recordlaag omdat er een overschot is aan bestaande woningen. Bouwbedrijven, makelaars, parketverkopers, ‘keukenboeren’, ze hebben het nakijken.

Met de schenkingsregeling lukt ’t het kabinet eindelijk om onze puissante particuliere vermogens te mobiliseren. Afblazen is kortzichtig. De fiscale kosten van het herstel van de huizenmarkt betalen zichzelf later terug. Met rente.