Ontgroend in kolkende Noordzee

Talent Nicholas Heiner moet in de Laser-klasse de toptien halen, anders kan hij ‘Rio’ vergeten

Nicholas Heiner staat op het WK in Santander eerste in het klassement in de Laser-klasse. „Tot nu toe lukt alles hier.” Foto Ocean Images

Hij was vijf jaar oud toen hij plotseling in een kolkende Noordzee lag. Met vier meter hoge golven overboord geslagen tijdens een ruige trainingstocht met zijn vader, oceaanzeiler Roy Heiner, en de rest van de bemanningsleden die zich in het najaar van 1994 voorbereidden op de Whitbread Round The World Race. Eén van hen, Simon Keijzer, hield het jochie vast tot hij weer in veiligheid was.

Nicholas Heiner uit Enkhuizen hield geen trauma’s over aan zijn hardhandige ontgroening op zee. Inmiddels is hij 25 jaar oud; halverwege de WK in Santander staat hij fier aan kop in de zeer sterk bezette Laser-klasse. „Ik ging vroeger altijd met mijn vader mee, in een coachboot of achterin op de grote boot”, zegt hij op de rustdag van de Lasers bij de tent van de Nederlandse ploeg aan het water. „Het zeilen zit wel in mijn bloed, ja.”

De indrukwekkende opmars van Heiner komt voor zijn coaches – en voor zijn vader – niet onverwacht. „Het gaat een keer gebeuren, de vraag is alleen wanneer”, zegt Roy Heiner (53) telefonisch vanuit Nederland. De in Zuid-Afrika geboren Heiner deed namens Nederland vier keer mee aan de Olympische Spelen en haalde in 1996 (Atlanta) brons in de Finn-klasse. Heiner sr. twijfelt er geen moment aan dat zijn zoon een keer in de medailles vaart op het hoogste niveau – bij de WK of op de Spelen. „Misschien heeft Nicholas het van mij kunnen afkijken. Maar ik denk dat hij veel beter is dan ik.”

Zeilen stond altijd centraal in het leven van Roy Heiner. Maar voor zijn zoon had hij altijd heel andere plannen. „Hij heeft mij nooit gepusht om zeiler te worden, integendeel”, zegt Nicholas. „Hij zei juist: ga golfen, of tennissen. Dan kun je tenminste geld verdienen.”

Maar hij sloeg de adviezen van zijn vader in de wind. Als kind zeilde hij zoveel met professionals dat hij zo weg voer toen hij voor het eerst in een Optimistje stapte. „Monkey see, monkey do”, zegt hij.

Race naar Rio

En twee jaar voor de Spelen van Rio lijkt de bijzondere vooropleiding zich terug te betalen aan Nicholas Heiner. Met vijf scores in de toptien laat hij voorlopig een grootheid als de Braziliaan Robert Scheidt – vijf olympische medailles – achter zich. En, op dit moment belangrijker, ploeggenoot Rutger van Schaardenburg, met wie hij vecht voor één olympisch ticket in 2016. „Hij is een concurrent”, stelt Heiner nuchter vast. „En hij staat er in de race naar Rio op dit moment beter voor dan ik.”

Van Schaardenburg werd deze zomer tweede bij de olympische testwedstrijden in Brazilië en zette daarmee een grote stap naar de Spelen. Heiner eindigde in augustus in het olympische water van de Guanabara Baai teleurstellend als zeventiende. „Ik heb wel wat recht te zetten hier”, zegt hij in Santander, waar gisteren door te weinig wind nauwelijks werd gezeild.

Bij het Watersportverbond twijfelt niemand eraan dat Heiner een veelbelovend talent is. Maar vooral bij grote wedstrijden presteert hij wisselvallig. „Nicholas heeft een geweldige mentaliteit en hij is topfit”, zegt manager topsport Serge Kats, die in 1994 als laatste Nederlander een WK-medaille haalde in de Laser. „Bij hem bestaat vooral het gevaar dat hij te veel doet. Hij is heel actief. Daardoor was hij altijd onrustig in zijn boot. Hij wil wel eens te graag.”

Die honger speelt vooral op bij de grote evenementen, als de druk om te presteren maximaal is. „Als de dingen dan niet gaan zoals hij wil, kan hij zich nog wel eens afsluiten”, zegt oud-olympiër Guido Alkemade, peetoom van Nicholas Heiner en vriend van de familie. Hij is speciaal voor de WK in Santander ingevlogen, als mentaal begeleider. „Ik kan Nicholas lezen. Als hij in die cocon gaat zitten heb ik dat heel snel in de gaten. Hij is een heel open jongen, die vooral ontspannen moet blijven. Hij kan het alleen maar verliezen met zijn hoofd.”

Valkuil

Vandaar dat Alkemade de zeiler op zijn rustdag meenam voor een lange fietstocht in de heuvels rond Santander. Weg van de haven, weg van de coaches en zeilers die hem afleiden of van zijn stuk proberen te brengen. Heiner kent zijn valkuil. „Ik keek vroeger te veel naar de resultaten, ook van andere zeilers”, zegt hij. „Nu ben ik alleen bezig met het proces, met mijn eigen wedstrijd. Afgelopen zondag wist ik niet eens dat ik tweede stond in het klassement.”

Toch is de druk deze week groot. Als Heiner in Santander buiten de toptien valt, en Van Schaardenburg zeilt zich alsnog in de topvijf, dan is het voor Heiner game over, wat betreft de Spelen in Rio. Dat is het gevolg van nieuw beleid van de bond en NOC*NSF: de meest kansrijke sporters moeten zich zo lang mogelijk kunnen voorbereiden op de Spelen. „Als ik hier niet bij de beste tien vaar, ben ik sowieso niet goed genoeg”, zegt Heiner. Maar als nummer één van het klassement heeft hij heel andere plannen. „Tot nu toe lukt alles hier.”

Zijn vader zal er niet bij zijn, als hij in Santander voor het eerst bij een grote regatta in de medailles zeilt. „Ik ga bewust niet”, zegt Roy Heiner. „Nicholas heeft gevraagd of ik erbij wilde zijn. Maar hij is iemand die zijn eigen weg bepaalt. Daar moet je hem alle ruimte voor geven. Hij kan het zelf.”