Miljoenennota 2015: de belangrijkste maatregelen op een rij

Minister Dijsselbloem in de Tweede Kamer met het koffertje met de Rijksbegroting en de Miljoenennota. Foto ANP / Bart Maat

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem heeft vanmiddag in de Tweede Kamer de Miljoenennota aangeboden, met daarin de plannen van het kabinet voor volgend jaar. Wat zijn de belangrijkste maatregelen die in de Miljoenennota staan? Een beknopt overzicht.

De overheid geeft komend jaar in totaal 259,6 miljard uit tegenover een bedrag van 248,6 miljard aan inkomsten. De gevolgen van de maatregelen voor de koopkracht waren al bekend. De koopkracht van werkenden en uitkeringsgerechtigden stijgt gemiddeld met een half procent. Inkomens tot 2600 euro gaan er gemiddeld een half procent op vooruit, die tussen de 2600 en 5200 euro gaan er 0,25 procent op vooruit. Inkomens tussen 5200 en 7500 en daarboven gaan er 0,75 procent op vooruit; de koopkracht van gepensioneerden blijft gelijk.

De Miljoenennota 2015 is in zijn geheel te downloaden op rijksoverheid.nl. Hieronder een overzicht van de belangrijkste maatregelen:

Dijsselbloem van Financiën. Foto ANP / Martijn Beekman

Financiën / belastingen

  • Voor extra koopkracht wordt volgend jaar 160 miljoen uitgetrokken.
  • Voor belastingverlaging (eerste schijf) wordt jaarlijks 475 miljoen uitgetrokken.
  • De regering belooft volgend jaar verder te werken aan de beloofde herziening van het belastingstelsel. Het kabinet wil op termijn 100.000 nieuwe banen creëren door de lasten op arbeid jaarlijks met vijftien miljard euro te verlagen.
  • De arbeidskorting wordt verhoogd. Dat kost jaarlijks een half miljard.
  • Het kabinet stopt met het belastingvrij schenken voor het kopen van een nieuw huis.
  • Het lage btw-tarief voor verbouwingen wordt verlengd, wat 128 miljoen kost.

Sociale Zaken

  • De introductie van de brug-ww, bedoeld om werkgevers te stimuleren die overtollige werknemers van andere bedrijven willen overnemen: als die werknemers moeten worden omgeschoold, worden die uren betaald uit de ww. De maatregel moet op 1 januari ingaan.
  • De kinderopvangtoeslag, die bij werkloosheid was nu maximaal drie maanden was, wordt een half jaar om ontslagen werknemers met kinderen langer de tijd te geven fulltime op zoek te gaan naar een nieuwe baan.

Schippers van Volksgezondheid. ANP / Jerry Lampen

Gezondheidszorg

  • De zorgpremie wordt verhoogd met 114 euro per jaar, het eigen risico met 15 euro.
  • Voor het eerst in de geschiedenis dalen de uitgaven in de ziekenhuiszorg. Komend jaar verwacht minister Schippers (Zorg, VVD) 22,2 miljard kwijt te zijn aan ziekenhuiszorg tegen 22,9 miljard dit jaar. De daling is vooral het gevolg van de afspraken die de minister heeft gemaakt met verzekeraars en ziekenhuiswezen over beperkte uitgavegroei.
  • De daling in zorguitgaven is historisch te noemen. Voor het eerst dalen de collectieve uitgaven aan zorg. Die komen volgend jaar uit op 71,3 miljard euro. Vergeleken met de begroting van vorig jaar wordt in één klap 1,4 miljard bespaard met de hervormingen in de langdurige zorg.
  • Opvallend zijn de bezuinigingen in de geestelijke gezondheidszorg. Bij de psychiatrie dalen de uitgaven met 12 procent naar 3,6 miljard euro.
  • Volwassenen zijn volgend jaar gemiddeld 5.075 euro kwijt aan de zorg, 15 euro minder dan vorig jaar. In dat bedrag zijn alle gemiddelde kosten meegenomen: van premies via het loonstrookje tot de premies die rechtstreeks aan zorgverzekeraars worden betaald. Ook is een gemiddelde zorgtoeslag van 297 euro in het bedrag verwerkt en een schatting wat burgers aan eigen betalingen kwijt zijn.

Jeanine Hennis-Plasschaert van Defensie. ANP / Jerry Lampen

Defensie / Buitenland

  • Defensie krijgt er tot 2017 driehonderd miljoen euro bij, en vanaf daarna jaarlijks honderd miljoen. Volgend jaar koopt Defensie in elk geval twintig extra Bushmasters (gepantserde voertuigen) en er komen meer Cougar-helikopters. Ook gaat Defensie meer onbemande vliegtuigen aanschaffen.
  • Het kabinet stelt een nieuw fonds in voor hulp aan de slachtoffers van oorlogsgeweld en natuurrampen. Voor het fonds wordt 570 miljoen euro vrijgemaakt.

Opstelten van Veiligheid en Justitie. Foto ANP / Jerry Lampen

Veiligheid / Justitie

  • De geheime dienst AIVD krijgt er elk jaar 25 miljoen euro bij.
  • Het Openbaar Ministerie krijgt volgend jaar 5 miljoen euro, oplopend tot 20 miljoen in 2019 specifiek voor de aanpak van internationale criminaliteit zoals jihadisme en kinderporno, bedongen door D66, ChristenUnie en de SGP.
  • Voor asielzoekers wordt 375 miljoen euro uitgetrokken omdat de stroom asielzoekers hoger is dan verwacht.
  • De verhoging van de tarieven voor de griffierechten – kosten voor burgers om een rechtszaak te beginnen – wordt lager dan het kabinet eerst wilde. De bezuiniging komt neer op 13 miljoen euro per jaar, dat zou eerst 38 miljoen zijn.

Bussemaker van Onderwijs. Foto ANP

Onderwijs

  • Er komt 115 miljoen euro om 15.000 leraren een bachelor- of masteropleiding te laten volgen. Alle docenten krijgen een persoonlijk opleidingsbudget en tijd voor bijscholing.
  • Na jaren nullijn volgen de salarissen van docenten in 2015 weer de markt.
  • In het middelbaar beroepsonderwijs moet ook meer uitgeblonken worden: daar is vanaf 2015 elk jaar 25 miljoen euro voor. Mbo-opleidingen worden voortaan afgerekend op hun prestaties. Voor technische opleidingen die zicht bieden op werk, komt een apart potjes van 75 miljoen euro extra.
  • Het kabinetsplan om een sociaal leenstelsel in te voeren levert voor de begroting van volgend jaar nog geen geld op omdat de invoering ervan gepland staat voor september 2015. De financiële gevolgen laten daarna nog enkele jaren op zich wachten.

Binnenlandse Zaken

  • Het kabinet maakt volgend jaar bekend of elektronisch stemmen opnieuw wordt ingevoerd.
  • Voor de overgang van de maatschappelijke ondersteuning (WMO) van Rijk naar gemeente wordt eenmalig 40 miljoen uitgetrokken.

V.l.n.r. minister Bussemaker van Onderwijs, minister Plasterk van Binnenlandse Zaken, minister Opstelten van Veiligheid en Justitie, minister Timmermans van Buitenlandse Zaken, minister Asscher van Sociale Zaken en premier Rutte tijdens de Troonrede in de Ridderzaal. Foto ANP / Peter Dejong

Overige maatregelen

  • Het kabinet investeert in een zogenaamd Toekomstfonds om innovatie te stimuleren. Dit jaar krijgt het 125 miljoen, volgend jaar 50 miljoen en in 2016 25 miljoen.
  • Er komt een nieuw Deltaplan dat Nederland beter moet beschermen tegen het water. In plaats van verschillende normen voor verschillende delen van het land, kan in de toekomst iedereen achter de dijken rekenen op een gelijk beschermingsniveau. Het gaat om een niveau van ten minste een op de honderdduizend, wat betekent dat de kans om te overlijden als gevolg van een overstroming jaarlijks nergens groter is dan 0,001 procent.
  • Uitvoering van de nieuwe Omgevingswet gaat alle wetgeving op het gebied van Ruimtelijke Ordening vervangen. De Omgevingswet is in 2014 ingediend bij de Tweede Kamer, vanaf volgend jaar moet er ook uitvoering aan die wetgeving gegeven worden. Wet- en regelgeving op het gebied van Ruimtelijke Ordening wordt dan eenvoudiger, flexibeler en minder tijdrovend.
  • Voor de aanpak van schijnconstructies wordt volgend jaar eenmalig honderd miljoen uitgetrokken.
  • In 2016 wordt bezuinigd op de ouderentoeslag (190 miljoen) en de ouderenkorting (195 miljoen). Dit is nodig voor de dekking van de (geschrapte) huishoudentoeslag.
  • In 2015 wordt in totaal voor 278 kilometer aan wegen aangelegd.
  • Het inkomen van de koning stijgt volgend jaar van 817.000 naar 823.000 euro. Het inkomen van koningin Máxima stijgt ook, van 324.000 naar 326.000 euro. Behalve het koningspaar kan ook prinses Beatrix op meer inkomsten rekenen. Haar ‘salaris’ stijgt van 462 naar 465 duizend euro.
  • Paleis Huis ten Bosch wordt vanaf volgend jaar gerenoveerd. Dat gaat 35 miljoen euro kosten. Het gaat vooral om het aanpassen van verouderde elektra en waterleidingen. Ook wordt de beveiliging aangepast en asbest verwijderd. Daarnaast is renovatie van gevels, daken en binnenwerk nodig.

Deze lijst is opgesteld in samenwerking met onze Haagse redactie.