200 jaar Troonredes in drie interactieve infographics. Wat valt (het meest) op?

De Gouden Koets arriveert op Prinsjesdag op het Binnenhof vorig jaar. Foto ANP

Werkloosheid, handel, (Euro)pa, vertrouwen, Nederlands-Indië. Welke koningin sprak waarover? En hoe lang waren de Troonredes? 200 jaar Troonredes in drie infographics.

Van “Edel Mogende Heeren!” in 1814 tot “Leden van de Staten-Generaal” in 2014. In 200 jaar tijd kwamen veel beleidsthema’s voorbij. NRC Handelsblad heeft enkele betekenisvolle begrippen uit de redes gelicht. Hun frequentie is geplaatst op de tijdlijn. Zo zien we dat vroeger Nederlands-Indië een belangrijk thema was en daarna duurzaamheid en milieu steeds belangrijker werden. Echter, in de Troonredes van 2011 en 2013 komt natuur of milieu niet meer voor.

Onze redacteur Bas Blokker dook in de teksten:

Hoeveel woorden ook gewijd worden aan het gevoel van de Vorst en aan de stemming in het land, het hart van de Troonrede klopt zakelijk. De meest voorkomende begrippen zijn handel, nijverheid, landbouw, economie, financiën. En de keerzijde daarvan: werkloos. Als het woord in de 19de eeuw niet voorkomt, dan is het omdat ze toen gewoon armen heetten. Je vindt ze in de grafiek terug in de crisisjaren 30 en 80 van de 20ste eeuw. Daar liggen de pieken van de “bron van zoveel leed” (1932).

De getelde woorden per thema:
Volk en vaderland > Nederlanders, burger(s), mensen, vaderland, volk, natie, ingezetenen
Werkloosheid > werkloos(heid), werklozen
Europa > Europa, Europees(ch), euro, lidstaten
Koloniën > Indië, Indisch, inlandsch, gewesten, Guinea, koloniën
Milieu >milieu(-beleid, hygiëne),duurzaam
Vertrouwen > vertrouwen

Door de jaren heen werden de troonredes steeds langer. Dat is te zien in de grafiek hieronder, met het aantal woorden. Het recordjaar is 1993: 3.195 woorden van premier Lubbers.