Wie wil er nog een au pair straks?

Foto iStock

Weinig ouders halen een au pair in huis met louter de nobele bedoeling haar met de Nederlandse cultuur te laten kennismaken. Maar: “Het doel van de au pair-regeling”, schrijven staatssecretaris Fred Teeven en minister Lodewijk Asscher, “is culturele uitwisseling”. Wordt het kinderopvang, dan wordt het arbeidsmigratie, en zo is de au pair-regeling nooit bedoeld.

Vandaar dat de regels worden aangescherpt. Au pairs mogen vanaf juli 2015 nog maar twintig in plaats van dertig uur per week werken en maximaal vier uur per dag (nu acht). De bewindslieden willen zo tegengaan dat au pairs als goedkoop alternatief voor kinderopvang worden gebruikt.Het ministerie van Justitie liet onderzoek doen waaruit bleek dat in elk geval in 92 procent van de gastouders een au pair hebben om te helpen bij de verzorging van de kinderen.

Geld is zelden doorslaggevend, maar het zal geen toeval zijn dat het aantal au pairs navenant is gegroeid met de stijging van kinderopvangkosten. Het aantal au pairs (van buiten Europa) verdubbelde vorig decennium bijna tot ruim 1.400 in 2011. Er waren geluiden over uitbuiting en oneigenlijk gebruik van de regeling.

Zware taken en veel verantwoordelijkheid

Maar het afgelopen jaar is er al wat veranderd. De toelating van au pairs kan sinds vorig jaar juni alleen nog maar via een door de IND erkend au-pairbureau verlopen. Bij die erkenning kwam eenderde van de au-pairbureaus niet door de screeningprocedure van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). De verantwoordelijkheid voor het naleven van de au pair-regeling ligt nu bovendien bij de bureaus. Sindsdien zijn er bij twee bureaus boetes opgelegd en is er één verwijderd van de lijst van erkende bureaus.

Een Bulgaarse au pair in Baarn wist bij de rechter hard te maken dat ze vier jaar werknemer was geweest in plaats van au pair – het gezin moest haar met terugwerkende haar salaris betalen.

Of dat alles heeft geleid tot minder misbruik, is niet bekend. De ondervraagde au pairs kregen zakgeld, een eigen kamer en de gelegenheid om de Nederlandse cultuur te leren kennen. Wel zei de helft van de au pairs meer dan dertig uur voor het gastgezin te werken, en deed de helft ook zware taken, zoals dweilen of ramen lappen. 45 procent was weleens een heel weekend verantwoordelijk voor de kinderen.

Hang-au pair

Allemaal zaken die volgens Bonapa, brancheorganisatie van erkende au pairbureaus, niet worden opgelost met de nieuwe regels. “Wat is het voordeel van tien uur minder?”, zegt Huub van Beusekom, die onaangenaam verrast werd door de brief van de minister. “Waarom nu deze aanpassing terwijl de inkt van de laatste wetswijziging nog niet eens droog is?” Au pairs zijn meer geholpen met strenge controle op naleving van de huidige wet, zegt Van Beusekom, die wil benadrukken dat bij erkende bureaus een gezin nooit afhankelijk mag zijn van de zorg van een au pair.

Het is niet ondenkbaar dat er onder de regels minder cultureel zal worden uitgewisseld, zegt Van Beusekom. Als een au pair geen volwaardig en actief gezinslid is, gaat ze zich vervelen: “En een au pair die zich verveelt, wordt een ‘hang-au pair’”.