Probeer dit maar eens digitaal te doen

Modeblad Knip, met de traditionele naaipatronen, bestaat 45 jaar. De papieren oplage van het ‘zelfmaakmodeblad’ staat stevig onder druk.

uit de tijdschrift knip

De hoofdredacteur van Knip mode was in New York vorige week, bij de Fashion Week. Wellicht deed ze er inspiratie op voor ‘het grootste zelfmaakmodeblad’ van Nederland. Daarin staan soms ook Knip-vertalingen van de catwalk, zoals in het septembernummer een jurk van Balenciaga en pantertrui van Vanessa Bruno.

Knip mode bestaat 45 jaar en viert dat met een jubileumnummer dat terugkijkt naar de fifties en sixties. Een cameljas, een Dior-achtige jurk, door Twiggy geïnspireerde korte jurkjes en rokjes in felle kleuren. Onderaan de pagina’s loopt een gele balk met historische ditjes en datjes (de eerste lange boek voor vrouwen werd in 1850 ontworpen door de feministe Amelia Bloomer). Daar lezen we ook dat in 1899 Vogue als een van de eersten met een patroon bij het blad verscheen en dat de Knip in 1969 70 cent kostte.

Je krijgt bladerend door het 84 pagina’s dikke blad, nog even los van al dat terugblikken, niet het gevoel dat Knip (prijs: 7,45 euro in de losse verkoop) voor de troepen uit loopt. Het laat conservatieve kleding zien in een wat tuttige presentatie. En waar lees je dit nog: ‘Casual outfits waarin je goedgekleed voor de dag komt’. En: ‘Leuk om er zo nu en dan heel romantisch uit te zien.’

Hoofdredacteur Peggy Weijergang (62) constateert in in haar voorwoord („Lieve lezeressen”) dat er gelukkig nog steeds een grote groep vrouwen is die het leuk vindt om haar kleding zelf te maken. „De naaischolen schieten als paddestoelen uit de grond.” Maar ze schrijft ook dat naaien vroeger vaak financiële noodzaak was, en hoe dat veranderde met de opkomst van goedkope ketens als H&M en Zara.

In een PS onder het voorwoord wordt duidelijk in welk parket de redactie van Knip zit. Veel lezeressen waren duidelijk niet blij met de verwijzingen in het ‘werkschrift’ naar internet, vanaf het volgende nummer wordt daarom het werkschrift in het blad uitgebreid. Het is het dilemma waar elk blad met een vergrijzend lezersbestand (denk ook aan Libelle en Margriet) mee te maken heeft. De betaalde oplage van Knip is sinds 1999 van 120.000 tot onder de 40.000 (2013) gedaald. De redactie probeert voorzichtig met de tijd mee te gaan, maar de abonnees, de trouwe lezeressen, worden ouder en straffen iedere voorzichtige poging tot modernisering genadeloos af. Gokken op nieuwe aanwas met een koerswijziging is spelen met vuur.

Peggy Weijergang, zal het woord sterfhuis zelf niet in de mond nemen, maar probeert Knip ook niet hipper en modieuzer voor te laten komen dan het is. „Je hebt mode en je hebt kleren. Knip is kleren. Ik weet wat ons imago is en ik ga daar helemaal niks aan doen, daar is de oplage te hoog voor. Ik respecteer onze lezeressen.” En die lezeressen zijn niet alleen veertig plus, maar ook “best wel een beetje Biblebelt”. „We maken Knip niet in eerste instantie voor de Randstad, eerder voor Barneveld en Putten.”

Maar af en toe moeten de vingers van de Knip-redacteuren toch jeuken. Want terwijl zij vastzitten aan rechttoe rechtaan pantalons en mantels, is er allerlei spannends en vernieuwends gaande op het gebied van handwerken, of ‘crafting’ zoals dat nu in goed Nederlands heet. Er wordt gebreid en gehaakt en genaaid en gevilt en gedipdyed dat het een aard heeft. Er is Etsy (een soort zelfmaakmarktplaats), er zijn festivals, community’s, workshops, blogs en goeroes. En geen niche zo klein of er is wel een blad voor, zoals ‘voor slimme, creatieve types die van breipatronen met een moderne esthetiek houden’ (Pom Pom Quarterly).

Misschien wel het mooiste zelfmaakmodeblad dat in de betere kiosk te vinden is, is het Duitse Cut (Leute machen Kleider), dat behalve aan naaien ook aandacht besteedt aan andere dingen die de nieuwe do it your self-generatie bezighouden (zoals koffie, altijd maar weer koffie).

Het twee keer per jaar verschijnende magazine, à 10,90 euro, is op 146 pagina’s dik papier gedrukt en brengt alles waar Knip zijn vingers niet aan zal branden. Jonge academieontwerpers, retrotechnieken zoals marmeren, modellen met tatoeages, arty fotoreportages (zwemvliezen in de sneeuw) en: een heel kek kort broekje van metallic kunstleer om zelf te naaien.

Met patronen en werkinstructies, want Cut is niet alleen om in te bladeren maar ook om zelf mee aan de slag te gaan. Net als Knip heeft Cut in het midden van het blad patronen en neemt het lezers, die eerder van YouTube dan van hun moeder hebben leren naaien, aan de hand met uitgebreide werkbeschrijvingen.

Weijergang kent het blad natuurlijk, en vindt het prachtig, maar niet voor haar lezers, zegt ze vanuit New York. En ze is daar trouwens niet voor Knip, zegt ze, maar voor haar nieuwste project: Fashion Made by Me, een online platform dat volgend voorjaar de lucht in moet „voor de jonge follower of fashion, die geen geld heeft voor Burberry, maar de catwalkmode van nu wel graag na wil maken.”

Geen crafting-types die naaien om het naaien, maar jonge meiden die er modisch uit willen zien en snel klaar willen zijn. Met achter de website de ervaring van de coupeuses van Knip, hoopt Weijergang vrouwen de komende decennia achter de naaimachine te houden.