Column

Onder terriërs, verschil in schofthoogte

Jeremy Paxman in ‘College Tour’ (NTR).

Het door Twan Huys uit Amerika geïmporteerde en gepresenteerde College Tour (NTR), waarin studenten iemand die er in de wereld echt toe doet vragen mogen stellen, wordt als een groot succes gezien, niet in de laatste plaats door Huys zelf. Ook sommigen van de groten der aarde waren tot nu toe zeer enthousiast over de kwaliteit van de vragen en de losse en directe toon van het programma.

Toch gaat er dit seizoen iets mis, juist in de communicatie tussen gastheer en ster. Twee keer achter elkaar verliep die korzelig en stroef, wat overigens in beide gevallen wel spannende televisie opleverde.

Vorige week ging het al mis bij de introductie van beeldend kunstenaar Marlene Dumas. De kwalificatie „best verkopende vrouwelijke kunstenaar in de wereld” beviel Dumas helemaal niet en ze reageerde geërgerd. Het kwam niet meer helemaal goed, omdat de zelden op televisie verschijnende Dumas zich een beetje voelde als een aapje dat haar kunstjes mocht vertonen.

Dat gold in nog hogere mate voor Jeremy Paxman, 23 jaar de anchor van Newsnight (BBC2) en het grote voorbeeld van Huys bij Nieuwsuur. Bijna alles wat Paxman zei, sneed hout en verdiende inlijsting: „Je moet als journalist denken dat je de wereld kunt veranderen.” en „Je functie als journalist staat niet in de grondwet, maar als je in de positie bent een machthebber de vragen te stellen waar iedereen mee zit, dan mag je die kans niet laten lopen.”

Paxman betoonde zich ontevreden over de uitholling van journalistieke media door bezuinigingen en behaagzucht. Hij schoot uit zijn slof toen een student de voor de hand liggende vraag stelde wie hij uit heden en verleden het liefst nog eens zou interviewen. Natuurlijk kun je dan „Adolf Hitler” of „de paus” antwoorden, maar Paxman gaf een veel beter antwoord: „Iedereen in deze zaal heeft een verhaal, maar de kunst is te ontdekken wat het is.”

De heftigste aanvaring met de iets te gemakkelijke formule van het programma (dit keer ook met een rad van fortuin vol Paxman-klassiekers) ontrolde zich toen Huys zelf een paxmannetje probeerde. Hij beet zich vast en vroeg steeds opnieuw waarom de anchor van Newsnight niet had ingegrepen toen de hoofdredacteur besloot een item over kindermisbruik door BBC-presentator Jimmy Savile niet uit te zenden. Paxman antwoordde dat hij het item niet gezien had en dat die beslissing niet bij hem lag, omdat hij de feiten niet kende. Toen Huys insisteerde, vroeg Paxman op zijn beurt of hij enig idee had hoe zo’n programma tot stand kwam.

Au! Jazeker, dat was zijn beroep. En als anchor vraagt Huys een item te zien, als er discussie over is. Maar er was toen nog helemaal geen discussie. En dan nog, in de BBC-cultuur beslist een anchor niet wat er wel of niet uitgezonden wordt.

Het zou een beetje zorgwekkend zijn als dat bij Nieuwsuur anders zou liggen. Dat weet Twan Huys best, maar hij wilde zo graag een keer zijn held trakteren op wat die zelf het beste kan: de terriërbehandeling. En dan zijn er toch een paar maatjes verschil.

Ten slotte: wat is Paxmans belangrijkste levensles? Eh... Volgende week is Jerry Springer aan de beurt. Geeft u hem een hartelijk applaus.