Iedereen mist hem in Alkmaar

De coach van AZ legde tijdelijk zijn werk neer toen hij last kreeg van hartkloppingen. Vandaag wordt bekend of hij doorgaat bij de club. Zaterdag tegen Heerenveen kreeg ‘San Marco’ – die het duel thuis keek – veel steun.

Assistent-trainer Alex Pastoor van AZ tijdens het thuisduel tegen Heerenveen (1-0 verlies). Hij vervangt tijdelijk coach Marco van Basten, die hartklachten heeft. Foto ANP

Iedereen had het over hem, iedereen dacht aan hem en iedereen miste hem. Zoals een frisse najaarswind de bezoekers bij AZ-Heerenveen (0-1) geselde, zo waarde zaterdagavond de geest van Marco van Basten rond in Alkmaar.

De trainer keek zaterdag thuis toe. Ziek. Hij heeft zijn taak als hoofdtrainer van AZ twee weken geleden neergelegd, nadat hij last had gekregen van hartkloppingen. En de vraag is of Van Basten ooit nog terugkeert als trainer in Alkmaar. Gisteren vond er een gesprek plaats tussen Van Basten en AZ. Vandaag zal de uitkomst ervan naar buiten worden gebracht.

De Telegraaf wist het vrijdag al zeker: Van Basten stopt per direct als hoofdtrainer van AZ en zal zijn werkzaamheden mogelijk in een andere functie binnen de club vervolgen. Algemeen directeur Earnest Stewart hekelde de berichtgeving, die volgens hem „onjuist en te voorbarig” is geweest. Zaterdagavond herhaalde hij die woorden nog eens. Niets is nog zeker, lijkt het. Van Basten stuurde vrijdag nog een sms naar het Algemeen Dagblad dat het nieuws onjuist was. „Ik sta maandag (vandaag, red.) weer op het trainingsveld”, klonk het strijdvaardig. Maar de vraag is of AZ het gezondheidsrisico wil nemen. De club meldt dat de gezondheid van Van Basten boven alles gaat.

De fysieke klachten van Van Basten zouden voortkomen uit het verdriet van het overlijden van zijn vader, in juli. Hij was altijd de grootste supporter van de voetballer Marco van Basten. Hoewel de trainer er drie weken geleden nog tamelijk monter uitzag na de verloren wedstrijd tegen Willem II, voorlopig zijn laatste duel als coach, stelde hij een dag later in gesprek met Kees Jansma in diens praatprogramma dat „de binnenkant wel eens anders kon zijn dan de buitenkant”. Zoals vaker bij hem.

Stressvol bestaan

Ook werd er een link gelegd met het stressvolle bestaan als trainer. Van Basten, sinds dit seizoen werkzaam voor AZ, staat bekend als een controlfreak en is ronduit perfectionistisch. Lastig peilbaar voor zijn omgeving ook. Als speler was hij niet anders. Wat ging er precies om in de man die zo geteisterd werd door blessures, dachten zijn ploeggenoten bij AC Milan, de club waar hij als speler furore maakte. De extraverte Ruud Gullit was te ‘lezen’, Van Basten niet. Zijn gemoedstoestand hield hij voor zichzelf. Soms angstvallig verborgen.

Doordat Van Basten trainer werd, werd de geest een lichaam en de mythe een mens. Eentje met twijfels. En die schroomde hij dan niet te uiten. Toen hij zijn eerste clubteam Ajax onder zijn hoede kreeg, stapte hij op omdat hij zichzelf op dat moment niet de juiste man vond om Ajax te leiden. Onbekwaam, meende hij. Dat was, met in gedachten de onfeilbaarheid van Van Basten, een ongekend harde conclusie. Nota bene verwoord door hemzelf. Alsof hij zijn standbeeld eigenhandig van zijn sokkel trok.

Van Basten nam na zijn afscheid bij Ajax bijna drie jaar rust. Om zich verder te verdiepen in het trainersvak. In 2012 keerde hij terug bij Heerenveen, waar hij twee seizoenen werkzaam was. Ook de Friese supporters steunden Van Basten zaterdagavond. ‘Marco Betterskip’, luidde de tekst op een spandoek. Nederland leeft mee met de man die na Johan Cruijff wordt gezien als de beste voetballer ooit in Nederland. Rond AZ-Heerenveen bleek dat maar weer eens. Massaal was de steun aan het adres van ‘San Marco’.

Zonder Van Basten begon AZ aan de wedstrijd tegen Heerenveen. In de eerste helft was het alsof AZ in het geheel niet getraind wordt. Slap, inspiratieloos en zonder duidelijk plan speelde de ploeg uit Alkmaar. Assistent-coach Alex Pastoor, die de honneurs van Van Basten waarneemt en in zijn presentatie nogal contrasteert met de beschaafde, ingetogen stijl van Van Basten, probeerde zijn team wanhopig aan te moedigen. Het sorteerde nauwelijks effect.

„Wat wij voor inzet leverden, is echt schandalig”, vond de Deense AZ-verdediger Simon Poulsen. Of het rumoer rond hun trainer had meegespeeld? Poulsen werd bijkans boos: „Als je profvoetballer bent, word je daar naar betaald en zal je daarmee om moeten gaan.”