Hef tol, voor minder files en minder vervuiling

Nederland keert zich tegen het Duitse plan tol te heffen. Verkeerd, meent Pieter Pauw. Nederland zou juist ook tol moeten gaan heffen.

De Duitse minister van Verkeer, Alexander Dobrindt, wil tol heffen. Zijn plan biedt Nederland een kans om de belasting op autobezit om te buigen naar belasting op weggebruik. Helaas reageerde minister Schultz van Haegen (Milieu en Infrastructuur, VVD) defensief. Ze lijkt oprecht verbaasd over de gedachte dat Nederlandse automobilisten zouden moeten betalen voor de weg die zij gebruiken. Misschien moet ze dan ook Frankrijk, Zweden, Zwitserland, Spanje, Italië, het Verenigd Koninkrijk en een aantal andere EU-landen vragen om Nederlandse automobilisten te ontzien. Nederland en België behoren immers tot de laatste landen in Europa die geen tol heffen.

Waar de minister zich op automobilisten en grensverkeer richt, gaat het de ANWB vooral om onrecht tegenover vakantiegangers. Ofwel het ‘gelbes Gefahr’ en de ‘Wohnwagen’, zoals Nederlandse automobilisten op de Autobahn worden genoemd. Inmiddels heeft de ANWB een campagne opgetuigd. Op de website een filmpje waarin een nepagent in steenkolen-Duits aan Duitse bezoekers van de Scheveningse pier vraagt extra te betalen voor een parkeerplaats of een wandeling over de boulevard. Het filmpje heeft een hoog ‘wat zij kunnen, kunnen wij ook’-gehalte en moet handtekeningen opleveren voor een petitie tegen de tol. Inmiddels 42.000 keer ondertekend. In het filmpje zet de ANWB vooral zichzelf voor schut. De tol gaat immers niet alleen voor vakantiegangers gelden, ook de Duitsers zelf moeten betalen. Al krijgen Duitse autobezitters wel korting op de motorrijtuigenbelasting.

Juist daarom is de invoering van tol (Maut) zo’n goed plan. De kosten voor autobezitters stijgen niet, maar worden (deels) afhankelijk van autogebruik in plaats van autobezit. In plaats van afwijzend te reageren, zou minister Schultz de Duitse plannen moeten omarmen, en er haar voordeel mee doen. Dan kan, na vijfendertig jaar gesteggel, ook de Nederlandse autobelasting worden aangepast.

Maar plannen voor het heffen van tol in Nederland en België mislukken steeds. Het zou te gecompliceerd zijn. En de tegenstand is fanatiek. Toch ontkomen beide landen er uiteindelijk niet aan. Er zijn weinig landen die zo’n dicht wegennetwerk hebben – en zoveel files tellen. In de top vijftien van Europese steden met de hoogste filedruk komen maar liefst zeven Belgische en Nederlandse steden voor, aldus technologiebedrijf Inrix.

Een Belg verspilde in 2013 gemiddeld 58 uur in de file, een Nederlander 44 uur. Als de economische crisis voorbij is, zal dat aantal verder oplopen. Nu kunnen we natuurlijk meer wegen bouwen, maar dat vermindert slechts kortstondig de files. Een goed ontwikkelde tolheffing daarentegen, dringt het autogebruik terug, en daarmee de files.

Een goede tolheffing dringt bovendien de luchtvervuiling terug, ook geen overbodige luxe. Mocht het Nederland nog steeds niet lukken om een tolsysteem in te voeren, dan kan de BOVAG als brancheorganisatie van mobiliteit in ieder geval blij zijn. En een fijne bijkomstigheid: er zullen waarschijnlijk meer Nederlanders weer in eigen land gaan tanken.