Cameron noemt IS ‘geen moslims maar monsters’

Ook na de onthoofding van een Brit aarzelt premier Cameron over deelname aan luchtaanvallen tegen IS.

In de onthoofdingsvideo van David Haines (boven) wordtAlan Henning aangewezen als volgend slachtoffer (onder) Foto’s AFP, Reuters

Toen David Haines, de 44-jarige Brit die volgens een zaterdag op internet geplaatste video door de Islamitische Staat is onthoofd, op 12 maart vorig jaar werd ontvoerd, was hij net weer op weg naar Turkije. Samen met zijn Italiaanse collega Federico Motka had hij hulpgoederen gebracht naar het vluchtelingenkamp Atmeh in het noorden van Syrië.

Een riskante klus. Maar Haines, die een carrière achter de rug had als luchtvaartingenieur bij de RAF, was een hulpverlener die het gevaar niet schuwde. Hij was actief in gebieden die door anderen werden gemeden – op de Balkan vlak na de oorlog daar, in Libië na de dood van leider Gaddafi, in Zuid-Soedan. En dus in Syrië.

Haines kende de risico’s. Hij wist dat hij de spullen, die hij bracht in opdracht van de Franse hulporganisatie Acted (Agentschap voor Technische Samenwerking en Ontwikkeling), zo snel mogelijk moest afgeven om daarna direct terug te keren naar veilig gebied. Misschien was hij op 12 maart net iets te lang gebleven. Volgens Britse kranten werd hij verraden en door een groep criminelen ontvoerd. De groep zou hem en zijn collega Motka later hebben doorverkocht aan de extremisten van de Islamitische Staat. Motka kwam vrij, volgens de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Federica Mogherini na „complex en delicaat” werk van de Italiaanse autoriteiten (lees: het betalen van losgeld, volgens The Daily Telegraph ruim 6 miljoen euro). De Britse regering zegt niet te onderhandelen met terroristen.

Dat brengt Cameron in een lastig parket. Hij weet dat er nog een Britse hulpverlener in handen is van IS, Alan Henning, die sinds januari vastzit en werkte voor een islamitische organisatie. Hij was te zien in de video van Haines’ onthoofding, met de aankondiging dat hij volgend slachtoffer is.

Cameron sprak gistermorgen, na spoedberaad van het zogeheten Cobra Comité, van „een verachtelijke en ontstellende” moord op een onschuldige hulpverlener, een „act of pure evil”. Hij beloofde alles te zullen doen om de daders, volgens de premier „geen moslims maar monsters”, te vinden en te laten berechten, hoe lang dat ook zal duren. Cameron weigerde te zeggen of de moord Britse deelname dichterbij heeft gebracht aan luchtaanvallen op IS die de Amerikanen hebben aangekondigd.

Haines, die volgens de video is gestraft voor de Britse levering van wapens aan de Koerdische peshmerga, is in de eerste negen maanden van zijn gevangenschap zeker tien keer verplaatst. Hij werd volgens vrijgekomen medegevangenen gemarteld, maar kreeg later medische hulp en zou sindsdien redelijk zijn behandeld. Hij zat van juli vorig jaar tot april dit jaar gevangen met vier Franse journalisten, die allen in april vrijkwamen na betaling van losgeld.