Bij ieder antwoord voel ik me een narcist

Hij is blij dat hij geen journalist is. Want in zijn raps hoeft Roy Michael Reymound, alias Fresku, zich niet te schamen voor zijn subjectiviteit. „Ik kan een observatie verpakken in domheid om de luisteraar een spiegel voor te houden.”

illustratie enkeling

Waarom schrijf je zoals je schrijft?

„Ik probeer mezelf vragen te stellen. Ik schrijf muziek voor mezelf, met een doel: een mooi verhaal neerzetten. Als ik het mooi genoeg vind, dan deel ik het met de wereld. Als ik de druk zou voelen dat ik iets voor de wereld zou moeten maken, dan zou er niets uit mijn handen komen. Ik zoek soms naar de waanzin, naar mijn meest labiele gedachten en emoties. Daarover schijven maakt het leven voor mij interessant.”

Wat is je grootste angst?

„Dat ik voor altijd bekend zal staan als rapper. Het is supermoeilijk om rapper te zijn en daarin uit te blinken. Voor de buitenwereld lijkt het misschien een grapje, een komische straatcultuur, maar het is gewoon topsport. En het is moeilijk om aan de top te blijven. Ik heb mezelf nooit alleen als rapper gezien. Ik heb veel meer ambities dan dat; acteren, strips maken, regisseren, concepten bedenken, mensen entertainen. Begrijp me niet verkeerd, ik wil voor altijd rapper zijn, maar ik wil anders betiteld worden. Als verhalenverteller; iemand die naar het leven kijkt als een toeschouwer en die de dingen omzet in verhalen die mensen inspireren.”

Waar komen je verhalen vandaan?

„Achter ieder klein gesprekje zit een groot verhaal. En dat worden mijn nummers. Een track waar ik nu bezig mee ben, voor mijn nieuwe album, is ontstaan door gesprekken met mijn vrienden. Een zei: ‘Meisjes willen stoute jongens die lief voor hen zijn en jongens willen lieve meisjes die stout zijn alleen voor hen’. Dat wil ik onderzoeken, maar als het klopt, is het dan interessant om er een liedje over te maken? Nee, want dan heb je een perfecte relatie. En dat is geen spannend verhaal. Wat ik dan doe, is een liedje maken over een lieve jongen met een stout meisje die nooit de liefde zal krijgen waarnaar hij verlangt. Ik bevestig continu de stelling door hem onderuit te halen.”

Je werkt aan een nieuw album.

„Ja. Ik realiseer me dat maatschappelijke onderwerpen geen entertainment zijn. Maar entertainment is wel belangrijk om maatschappelijke onderwerpen aan de kaak te stellen. In mijn muziek moet die balans zitten tussen entertainment en engagement. Ik hoop dat ik zo meer mensen bereik.”

Wil je de maatschappij een spiegel voorhouden?

„Ja. Dat doe ik met mijn typetjes, zoals Willy Keurig.”

Wie is Willy Keurig?

„Een typetje dat ik speel. Hij zegt dat Zwarte Piet niet racistisch is, en als je vindt van wel, moet je maar terug naar je eigen land. Dat is mijn manier om de stelling ‘Nederland is niet racistisch’ onderuit te halen. Ik snap namelijk niet dat zo veel mensen racisme compleet negeren. Ik begrijp de emotie niet waar dat vandaan komt. Misschien uit trots, misschien uit schaamte.”

Waarom voelen mensen zich zo aangesproken door Willy Keurig?

„Misschien gaat het om eigenwaarde. Waarom zitten mensen zo met Zwarte Piet in hun maag dat ze de Hema willen boycotten? Van alle dingen die ze kunnen boycotten!

Ik vraag me af of Zwarte Piet nou echt de achilleshiel is. Of zitten ze gewoon met het feit in hun maag dat de onderkant van de samenleving zich uitspreekt terwijl ze vinden ze dat die mensen niets te zeggen hebben? Racisme is niet alleen maar hakenkruisen en ‘alle buitenlanders moeten dood’. Het is ook racisme wanneer je bijvoorbeeld zegt: waarom lukt het jou als Antilliaan wél om niet de criminele kant op te gaan? Dat is racisme verpakt in een compliment. Je zegt eigenlijk tegen mij dat de meerderheid crimineel is, en dat ik de uitzondering ben.”

Hoe ga je daarmee om?

„Ik probeer te onderzoeken waar hun misvattingen over mij vandaan komen.”

(Ik heb nog geen enkel antwoord kunnen geven waarin ik me geen narcist voel. Het voelt gek om me te presenteren alsof ik belangrijk ben. Als ik mensen iets wil laten weten, verwerk ik dat in mijn muziek. Ik ben toch geen journalist. Ik vind journalisten vaak subjectief terwijl ze objectief proberen te zijn. Objectiviteit is onhaalbaar, maar we moeten wel onderzoek doen. Een taak voor een journalist is om zijn subjectiviteit objectief te laten lijken. Als kunstenaar hoef ik dat niet te doen, ik hoef me niet te schamen voor mijn subjectiviteit. Ik kan een observatie verpakken in domheid, zoals ik met Willy doe.)

Je ergert je aan beeldvorming in de media, waarom?

„Een tijdje geleden bijvoorbeeld heb ik een interview gelezen met een jongen die betrokken was bij een schietpartij in de Bijlmer. Hij wordt al jaren afgeschilderd als een crimineel, ineens kreeg hij voor mij een gezicht. Het is een gewone jongen die vanuit angst reageerde. Nu draagt hij zijn hele leven een stempel.

Als zulke jongens die met criminaliteit in aanraking komen toevallig rappen, staat dat meteen in de kop: ‘Het was een rapper!’. Dit is sinds ik in Nederland woon al zeker twintig keer gebeurd.

Zegt het iets over dat rap slecht is voor de jeugd of zegt het iets over dat jongeren veel rappen? Als rappen je hobby is, maakt dat je nog geen rapper. Die mensen die dat schrijven hebben misschien een zoontje die rapt. Gaat hij er dan ook zo over schrijven? Als je je als rapper wel goed gedraagt, word je gezien als uitzondering op de regel, terwijl die jongens die de krantenkoppen halen de uitzonderingen zijn.”

Wat wil je de lezer meegeven?

„Baseer je mening niet alleen op wat je in de krant leest. Ga op onderzoek uit. Ga niet op weblogs klagen. Vind je echt dat moslims tuig zijn? Loop een moskee binnen en stel ze vragen. Denk je dat Antillianen crimineel zijn? Loop dan de volgende keer naar een donkere jongen en vraag of hij Surinamer of Antilliaan is en vraag naar het verschil. En ga maar eens meelopen, wees die subjectieve journalist en ga proberen je eigen hypotheses onderuit te halen. Kijk of het je lukt.”