Oppositie Zweden wint verkiezingen - rechts derde partij - premier stapt op

De leider van de sociaaldemocraten Stefan Löfven nadat hij vanmorgen gestemd heeft in Stockholm. Het centrumlinkse blok lijkt de grootste partij te worden. Foto AP / TT Jonas Ekstromer

De centrumlinkse oppositie in Zweden heeft de parlementsverkiezingen vandaag gewonnen zonder een absolute meerderheid. Het door sociaaldemocraten geleide blok krijgt 44,8 procent van de stemmen.

Update 23.34: Premier Fredrik Reinfeldt heeft zojuist bekendgemaakt dat hij naar aanleiding van de verkiezingen het ontslag van zijn kabinet morgen zal indienen. Ook stapt hij op als partijleider van de liberaal-conservatieve Gematigde Partij.

Update 22.25: de centrumlinks oppositie krijgt 160 van de 349 zetels in het parlement, de centrumrechtse coalitie krijgt 142 zetels. De anti-immigratiepartij Zweedse Democraten krijgt 47 zetels en is daarmee ineens de derde partij van het land. De Feministische Partij haalt met 3,2 procent van de stemmen toch de kiesdrempel niet. De opkomst was met 83 procent aan de hoge kant. (Reuters)

De centrumrechtse coalitie die de afgelopen acht jaar regeerde, krijgt 39,7 procent van de stemmen in de exitpolls, meldt persbureau AP. De Feministische Partij kan het oppositieblok nog versterken, maar het is afwachten of de partij de kiesdrempel van vier procent gaat halen. Er gingen vandaag zeven miljoen Zweden naar de stembus om 349 parlementariërs te kiezen.

De verbetering van het onderwijs was deze verkiezingen het belangrijkste thema voor de Zweden. Het land dook de afgelopen jaren qua onderwijsprestaties naar beneden in de ranglijsten van de OESO. Vorig jaar bleken Zweedse leerlingen zelfs onder het Europese gemiddelde te scoren en het slechtst te presteren van Scandinavië.

De Zweedse Democraten vieren feest nadat bekend is geworden dat de partij ruim 10 procent van de stemmen krijgt. Foto AP / News Agency TT/Anders Wiklund

Regerende coalitie krijgt schuld van slechte onderwijs

En centrum-links heeft er alles aan gedaan om deze ontwikkeling in de schoenen van het zittende kabinet en van premier Fredrik Reinfeldt te schuiven, zo schreef NRC-redacteur Maartje Somers vrijdag in de krant:

Het debat wordt met on-Zweedse heftigheid gevoerd. Zo beschuldigde de partijleider van de linkse partij, Jonas Sjöstedt, Reinfeldt er bijvoorbeeld van “geld van kinderen te stelen”, dat in de zakken van zakenlui verdween. De Zweden lijken na acht jaar privatiseringsbeleid onder Reinfeldt, en na de in de pers breed uitgemeten schandalen in private scholen en bejaardentehuizen, terug te keren naar de sociaal-democraten die in het naoorlogse Zweden de verzorgingsstaat opbouwden. Om aan dat heimwee tegemoet te komen, beloven zelfs politici van rechts sommige belastingen te verhogen.

Andere belangrijke thema’s zijn de vergrijzing, toenemende inkomensongelijkheid en de immigratie. De anti-immigratiepartij de Zweedse Democraten staat volgens de poll op 10,5 procent van de stemmen.

Lees ook het artikel Zweden zijn niet meer gelijk (0, 10 ct. € voor niet-abonnees).