Turkije: met steun aan gematigde rebellen versla je IS niet

Analist Midden-Oosten

Turkije is zeer terughoudend in de coalitie tegen de Islamitische Staat. Waarom?

Als enige van de landen die deelnamen aan het Midden-Oosten-overleg in Saudi Arabië over de strijd tegen de Islamitische Staat (IS), vertrok NAVO-lid Turkije zonder de slotverklaring te ondertekenen.

Die terughoudendheid is legitiem, zegt Oytun Orhan, analist van het centrum voor strategische studies van het Midden-Oosten in Ankara. „Turkije gelooft niet dat IS met deze strategie totaal geëlimineerd wordt.” Zonder een oplossing voor de burgeroorlog in Syrië en zonder dat de zorgen van sunnieten worden weggenomen, „staat na IS onmiddellijk en andere groep op die een directe bedreiging vormt voor Turkije en de regio.”

Orhan zegt dat daarom een bredere aanpak nodig is. Turkije wil niet dat president Assad het gat vult dat IS zou achterlaten. En waar komen alle wapens die nu naar Irak worden gestuurd terecht nadat IS is verslagen?”

Orhan vreest: in Bagdad, waar ze uiteindelijk in handen vallen van pro-Iraanse shi’itische milities.

Het vinden van een nieuwe politieke structuur in Syrië is het echte doel, zegt Orhan. „En een einde aan de burgeroorlog. „Zonder lokale groepen achter je kun je geen duurzame stabiliteit in Syrië creëren.”

De eerste zet moet zijn de druk op het regime van Assad te verhogen. Het moet duidelijk zijn „dat zij hier niet als winnaars uit kunnen komen en kunnen blijven onderdrukken”, zegt hij. „Zo ontstaat ook ruimte waarin de oppositie kan manoeuvreren. Betrek de sunnieten erbij. Zie Irak; waar onder Amerikaanse druk een nieuwe regering is gekomen. De vorige onderdrukte de sunnieten, die vervolgens IS gingen steunen.”

Helaas zijn gematigde krachten in Syrië niet effectief, zegt hij. Het Vrije Syrische Leger is zijn dynamiek kwijt, kan moeilijk rekruten werven. Via de gematigde rebellen is IS niet te verslaan. „Alleen radicalen als Al-Nusra en het Islamitisch Front, voorheen het succesvolste deel van het Vrije Syrische Leger, spelen iets klaar.”

Turkije heeft altijd gewaarschuwd voor het risico van radicalisering als steun zou uitblijven, zegt Orhan. „Het Westen durfde niet, bang dat het toch radicale groepen zou steunen. Ironisch genoeg hebben nu nóg radicalere krachten de overhand. Het is onbeheersbaar geworden.”