Schrijnend gezwalk

Bizar toch dat er nu ook rond Guus Hiddink twee kampen zijn ontstaan. Dat is hem in zijn lange carrière als coach niet eerder overkomen. Er waren soms wat kritische kanttekeningen, maar die gingen meer over zijn reislustige levensstijl dan over kennis en vakbekwaamheid. Het respect voor de voetbalman bleef onaangetast. Zoals ook voor de mens: opa Guus.

Na zijn waardeloze debuut als bondscoach is dat anders: Hiddink nu zowaar boksbal in de media. Het land verdeeld in believers en non believers.

Kan hij het nog?

Coaches van Oranje waren altijd al goed voor gespletenheid in de polder. Bij momenten hilarisch was de oorlog tussen De Telegraaf en Algemeen Dagblad over Rinus Michels. De banderilla’s vlogen heen en weer, tot op het trainingsveld. Idem dito met bondscoach Louis van Gaal – splijtzwam à la carte, in steile verachting van het Johan Cruijffkamp.

Guus Hiddink heeft nooit last gehad van vijandige machtsblokken. Zelfs niet toen hij in zijn eerste periode als bondscoach de ‘kabel’ dresseerde. Voor zover dat in het voetbal bestaat, werd hem het comfort van unanimiteit toegeworpen. In zijn speelse regime werd Nederland een monkelende voetbalnatie. Oranje als kabbelend beekje.

Bootje varen.

Een al te lyrische bewonderaar noemde hem eens Vadertje Drees in de bossen van Zeist. Wijsheid, rust, sereniteit – in ascese klopte de beeldvorming niet helemaal. Vandaag al helemaal niet meer: Hiddink is wereldser en zakelijker geworden. Genotzoeker.

Ook daarom had hij zich niet moeten kandideren voor een tweede ambtstermijn als bondscoach. Zijn passie ligt allang buiten het veld, en spelers voelen dat meteen. Een vrolijk rondootje kan dan nog, maar om bonkige Tsjechen van de mat te spelen ontbreekt het vuur. Het infuus zit zonder gif.

Op de avond van de smadelijke nederlaag in Praag zei Guus dat hij witheet was. Hij had zich een spreekverbod van een half uur opgelegd om af te koelen. In wat onnozel studiogesteggel met Jack van Gelder probeerde hij nog iets van die boosheid vast te houden.

Toneelstukje.

Guus Hiddink is nu al bijna Fremdkörper van Oranje. Hij loopt erbij alsof hij aan ketenen is gebonden. Zijn tactische gezwalk in de kwalificatiewedstrijd tegen de Tsjechen, was bijna schrijnend voor een ervaren coach als Hiddink. Vanwaar dat gesukkel?

Is het omdat de handpop van Louis van Gaal naast hem in de dug-out zit? De families Blind en Van Gaal ademen al jaren in elkaars verlengde. De transfer van zoon Daley naar Manchester United heeft de relatie nog verstevigd. Hiddink wekt de indruk dat hij gebukt gaat onder de censuur van het recente verleden. Althans, dat hij met geknipte vleugels moet opereren.

Met zijn vaderlijke humor kon hij vroeger een groep smeden, bij PSV en bij Oranje. Maar in topvoetbal is humor versteend tot cynisme. Dat laatste heeft de minzame Achterhoeker niet in huis. Een enkele keer doet hij alsof, maar het is dan Seth Gaaikema die Louis de Funès speelt. Zuigen op een ontstoken kies.

Na het WK in Brazilië verkeerde Oranje in een roes. Fout moment om als nieuwe bondscoach aan te treden. De vrijheid van denken en experimenteren bij voorbaat gefnuikt. Al helemaal met het institutionele aura van tussenpaus.

Ook de meest gerijpte coach maakt soms verkeerde keuzes. Bert van Marwijk naar HSV, Guus Hiddink naar het Nederlands elftal – geen van beiden had het nodig. Zoals Louis van Gaal Manchester United ook niet nodig had.

Nederland naar het EK leiden zal Guus wel lukken. Over twee jaar kan hij weer zichzelf zijn. Freestyle.

Sadder maar niet wiser.