Column

Anders nog iets?

Als kind was ik gefascineerd door de formule die door winkelpersoneel geuit werd: „Anders nog iets?” Raar zinnetje inderdaad, ik zou het zelf eerder zeggen als „verder nog iets”, of „kan ik nog iets voor u doen”. Maar destijds was ik erdoor gefascineerd doordat ik het zinnetje verstond als: „Annie Schmidt?” Achteraf te verklaren doordat het in de leeftijd vier tot acht (tien? twaalf?) eigenlijk de hele dag ging over wanneer je weer zou worden voorgelezen uit een boek van Annie Schmidt, danwel in welk boek van Annie Schmidt je zelf kon lezen. Annie Schmidt was een household name en daarom leek het mij niet onmogelijk dat er in winkels af en toe ‘Annie Schmidt’ werd geroepen.

Het was me volledig duidelijk wat ermee bedoeld werd, namelijk: „wilt u nog wat bestellen?”, of „was dit het verder?” De fascinatie lag erin dat ik niet wist wanneer en waarom mensen, in plaats van de vraag direct te stellen, de shortcut ‘Annie Schmidt?’ waren gaan gebruiken.

Had Annie Schmidt ooit iets bijzonder snedigs geschreven over de middenstand, waarna haar naam werd aangeroepen? Of was de reden veel dadaïstischer van aard, zonder merkbare logica, maar door volwassenen onderling toch begrepen?

Mijn moeder riep ook altijd verontwaardigd „blote benen!” aan de telefoon als iemand een blijkbaar onhutsende anekdote aan het vertellen was. „Nou, blote benen, tsss”, klonk het dan. Het zou wel iets betekenen in de trant van: „Dit is even belachelijk als midden in de winter met blote benen naar school willen.” (zie figuur 1)

Als kind accepteer je alles, want vergeleken met het feit dat Zwarte Piet door de verwarming komt, valt alles binnen de grenzen van het mogelijke.

Ik hoorde van een vriend, die opgroeide in de buurt van Haarlem, dat daar de vraag „anders nog iets” altijd werd beantwoord met „anders nog niets”. Dat slaat helemaal nergens op. Ook nu zijn er dus mysteries die nog opgelost moeten worden.

Gelukkig maar, want verder is er zo ontluisterend veel duidelijk geworden. Ergens in de jaren negentig kwam ik erachter dat mijn moeder helemaal niet ‘blote benen’ riep, maar ‘nota bene’.