Nieuwe heup- en knie-implantaten falen vaak

Patiënt heeft net een knieprothese gekregen. Foto Thinkstock

Vijf innovatieve kunstheupen en -knieën die de afgelopen twee decennia bij veel patiënten zijn geïmplanteerd zijn niet beter dan de oude modellen. Ze zijn niet veiliger en ze hebben ook geen langere levensduur. Drie moesten zelfs gemiddeld iets sneller worden vervangen (The BMJ, 9 september online).

Eén van de vijf, een heupprothese met modulaire opbouw, is eigenlijk net zo slecht als de metaal-op-metaalheupprothesen die de afgelopen jaren ongunstig in het nieuws kwamen. Die op elkaar draaiende metalen oppervlakken slijten zo snel dat de patiënten verhoogde metaalconcentraties in hun bloed hebben. Sommige patiënten kregen overgevoeligheidsreacties, gezwellen of andere ziekten door de metalen.

Een falend implantaat is een drama voor de patiënt. Een kunstheup inbrengen, en ook een vervanging daarvan, is een zware operatie voor vaak oude mensen. Bovendien is het moeilijk om een nieuwe kunstheup aan te brengen op de plaats waar er al een heeft gezeten.

Het drama rond de metaal-op-metaal-implantaten leidde opnieuw tot discussie over de markttoelating van implantaten en medische hulpmiddelen. Die is veel makkelijker dan die van medicijnen. In Europa is de beoordeling nog lichter dan in de Verenigde Staten, waar de Food and Drug Administration (FDA) de scepter zwaait. De FDA wilde, in reactie op het metaal-op-metaal-implantatendrama graag weten hoe goed de andere ‘innovatieve’ heup- en knieprothesen van de afgelopen jaren waren.

De onderzoekers selecteerden alle innovatieve implantaten die in theorie beter zouden zijn (minder slijtage op de draaiende oppervlakken bijvoorbeeld). De ‘overleving’ van het implantaat moest zijn gerapporteerd. De onderzochte innovaties zijn ruim commercieel toegepast. En hun veiligheid was ook vergeleken met conventionele technieken. Conventionele heupimplantaten hebben een metalen kop, of een keramische, en een heupkom van polethyleen waar die kop in draait. Onder de niet-betere implantaten vallen ook de keramische koppen die in een keramische kom draaien. Bij één op de acht patiënten geeft die een hinderlijke piep.