Niemand weet hoe gezond veiligheid is

Eens in de twee weken komt er in Nederland een kindje om – jonger dan 5. Ongeveer 25 per jaar. Vermijdbaar?

Achteraf gezien vaak wel. Soms is het ongeluk te bizar voor woorden en zal zelfs een pathologisch voorzichtige ouder het ongeluk niet zien aankomen. Twee vrachtwagens schampen elkaar in een bocht, waarbij een betonplaat op de stoep ploft waar net een moeder met kinderwagen loopt. Maar meestal loopt het niet zo.

De artsen en moeders Fieke Slee en Mariëlle Vehmeijer schrijven in het boek Pas op kijk uit! (zie pag. 4-5 van deze bijlage) hoe het vaak voorzienbaar fout gaat, hoe ouders de kans op een kinderongeluk kunnen verkleinen en wat te doen als het toch gebeurt.

Zou het helpen? Is er nog verbetering mogelijk?

In 1970 verongelukten er nog ruim 400 kinderen. Ruim iedere dag één. Zestien keer zoveel als nu. De statistiek voor Nederland laat een voortdurende teruggang zien van aantallen verongelukte kinderen. In die 45 jaar zijn speelplaatsen beveiligd, zijn er veilige kinderzitjes gekomen, wordt kinderspeelgoed beoordeeld op verslikformaat en mogelijk losrakende knopjes, zijn traphekjes in de mode gekomen, wonen veel meer kinderen in een stedelijke omgeving en worden veel meer kinderen met de auto naar school gebracht. In die tijd is rotsvast het besef doorgedrongen dat kinderen niet alleen tegen slechte geestelijke invloeden moeten worden beschermd – seks, te veel games – maar ook tegen lichaamsschade.

Dood van een kind, blijvende invaliditeit of een geschonden lichaam worden steeds ongewoner. Wordt het daardoor ook onacceptabel? Neemt het schuldgevoel bij ouders toe als hun kind tóch iets overkomt? Niemand die het weet. Hoe was het schuldgevoel nu, hoe was het vroeger?

Worden we overbezorgd? Zijn al die preventieve maatregelen uiteindelijk gezond? De overheid talmt met het invoeren van een fietshelmplicht omdat daardoor het enthousiasme voor het supergezonde fietsen misschien wat afneemt. Worden kinderen door de veiligheidscultuur te veel beperkt in hun zucht naar avontuur en actieradius? Onderzoeken kinderen hun omgeving nog wel genoeg, met bijbehorende risico’s? Niemand die het weet.

Wat we wel weten: de ongevalsstatistiek van kinderen vertoont nog steeds een gestaag dalende lijn. Er zijn dus nog vermijdbare ongelukken. Daar is nu de meeste belangstelling voor.