Justitie krijgt Holleeder weer op de korrel

Nieuwe verklaringen van ‘moordmakelaar’ Fred R. kunnen Willem Holleeder in het nauw brengen. Staat Holleeder straks weer terecht?

Foto Hollandse Hoogte

1 Wie is de nieuwe kroongetuige van justitie?

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft een deal gesloten met Fred R., een crimineel die vorig jaar tot dertig jaar celstraf werd veroordeeld in het ‘liquidatieproces’ met de naam Passage. In die zaak stonden elf verdachten terecht voor zeven moorden in de Nederlandse onderwereld en diverse pogingen daartoe. Drie andere verdachten werden in deze zaak veroordeeld tot levenslang.

Fred R. wordt nu dus kroongetuige in het hoger beroep van de zaak waarin hij zelf werd veroordeeld. Tijdens de eerste behandeling ervan betitelde justitie hem als „moordmakelaar”, organisator van huurmoorden.

R. werd al eens veroordeeld tot zeventien jaar cel wegens moord bij het stelen van een partij drugs. Vanwege een vormfout werd deze uitspraak later teruggedraaid.

2 Wat wil justitie bereiken met deze kroongetuige?

Tijdens de eerste behandeling van de zaak slaagde justitie erin de plegers van diverse moorden in de onderwereld veroordeeld te krijgen; nu jaagt ze op de opdrachtgevers.

Landelijk hoofdadvocaat-generaal Hugo Hillenaar: „Geen liquidatie vindt plaats zonder opdrachtgevers. Met deze getuige hebben we onze positie versterkt om ook hen veroordeeld te krijgen.”

De nieuwe kroongetuige, Fred R., verklaart ook over nieuwe zaken, bevestigen diverse betrokkenen. Het OM in Amsterdam is naar aanleiding daarvan diverse onderzoeken begonnen.

3 Wie zijn die opdrachtgevers van die huurmoorden?

Een aantal van hen zat de afgelopen jaren tijdens Passage al in de rechtszaal, meent het Openbaar Ministerie. Hillenaar bevestigt dat Dino S. en Ali A. opnieuw in beeld zijn. De twee werden vorig jaar nog vrijgesproken van de verdenking dat zij opdrachtgever voor verschillende huurmoorden zouden zijn geweest. Net zo belangrijk voor het OM is dat Fred R. verklaringen gaat afleggen in nieuwe zaken met oude bekenden, onder wie Willem Holleeder. Hillenaar: „Die naam kan ik inderdaad bevestigen.”

4 Komt Willem Holleeder in de problemen?

De naam van topcrimineel Holleeder heeft altijd rond het liquidatieproces gespookt. De andere kroongetuige in deze zaak, Peter la S., legde al verklaringen over Holleeder af. Toen de Heinekenontvoerder in 2013 vrijkwam, werd La S. bang en trok hij deze verklaringen weer in. Daardoor werd Holleeder formeel niet aangeklaagd in het liquidatieproces.

Door de verklaringen van R. is de kans groot dat Holleeder wordt opgepakt en zich in de rechtbank moet verantwoorden. R. werd veroordeeld voor het organiseren van de moord op kroegbaas Thomas van der Bijl, een oude partner en vriend van Holleeder. Van der Bijl hielp Holleeder onder meer bij de ontvoering van biermagnaat Freddy Heineken in de jaren 80. Ze raakten gebrouilleerd, waarna Van der Bijl vlak voor zijn dood in 2006 voor Holleeder belastende verklaringen aflegde bij de politie.

5 Mag het OM een deal sluiten met een veroordeelde ‘moordmakelaar’?

Het is de eerste keer in de geschiedenis dat tijdens een hoger beroep een kroongetuigendeal wordt gesloten. Opmerkelijk is dat de kroongetuige in eerste aanleg zélf is veroordeeld in deze zaak. Wetstechnisch mag dat, maar het OM laat zelf weten dat „de rechter uiteindelijk moet beslissen of we onze hand hebben overspeeld”.

6 Wat krijgt Fred R. in ruil voor zijn verklaringen?

Zijn straf van dertig jaar cel wordt gehalveerd. R. zit sinds 2007 vast, en krijgt ook de ‘klassieke’ strafvermindering wegens goed gedrag in de gevangenis. Vermoedelijk is hij dan binnen enkele jaren weer vrij man. Zodra R. vrijkomt, wordt hij opgenomen in een getuigenbeschermingsprogramma van justitie. Of daar een geldbedrag bij hoort, wil het OM niet zeggen.