Held van Medjugorje voor eens en altijd

Marin Cilic won de US Open en reisde direct door naar Amsterdam voor de Davis Cup. En dan snel naar huis.

Robin Haase schreeuwt het uit bij de Davis-Cupontmoeting tegen Kroatië. De Nederlander won in de Amsterdamse Ziggo Dome in drie sets van de pas 17-jarige Borna Coric. Haase speelt zondag waarschijnlijk tegen US Openwinnaar Marin Cilic. Foto ANP

Zoals voor elke partij van hun zoon waren Zdenko en Koviljka Cilic voor de finale van de US Open naar de kerk gegaan. Bidden, kaarsje branden. Geheel volgens de religieuze tradities van de Kroatische bevolkingsgroep in Medjugorje, een bergdorpje in Bosnië van hooguit een paar duizend inwoners. Maar wel met een miljoen toeristen per jaar, sinds een paar ‘locals’ er in 1981 verschijningen zagen van Maria. Nergens was de beleving intenser, toen Marin Cilic maandagavond in New York zijn eerste grandslamfinale speelde.

„De ouders hadden driehonderd mensen uitgenodigd in een grote hal bij hun huis”, vertelt de Kroatische tennisverslaggever Tomislav Poljak, die bij de junioren zelf nog speelde met Cilic. „Zoals je een bruiloft viert. Eten, drinken, barbecue.” Met vreugdetranen aan het eind, toen de held van Medjugorje de Japanner Kei Nishikori versloeg en de tenniswereld verraste met zijn eerste grandslamtitel. Nota bene op de geboortedag van Maria, 8 september. Nee, het werd niet snel rustig in het bedevaartsoord. „Het leek wel of het nationale voetbalelftal wereldkampioen was.”

Een dag na zijn triomf in New York glorieerde de US Openkampioen bescheiden in de talkshow van David Letterman. Om woensdag naar Amsterdam te vliegen voor het Davis-Cupduel van Kroatië tegen Nederland, dit weekeinde in het Ziggo Dome. Met de handen in de zakken sloft de 1.98 lange tennisser voor de loting door de Stopera. Vriendelijke lach, praatje met iedereen.

Is dit de man van het brute servicegeweld, die Roger Federer tot wanhoop dreef en Nishikori omver blies? „Ik heb geweldig gespeeld en was extreem blij na mijn overwinning”, zegt Cilic (25). „Maar dit is voor mij weer een normale dag. Ik heb wat meer interviews en verplichtingen. Verder geniet ik nog steeds van de tijd die ik op een tennisbaan sta.”

Zoals in de jaren negentig in Medjugorje, waar hij op zevenjarige leeftijd zijn eerste balletje slaat met zijn uit Duitsland afkomstige nichtje Tanja. ‘Chila’, zoals zijn bijnaam luidt, is direct verkocht. Maar een tennispark is er niet. „Zijn vader maakte een baantje naast het huis”, vertelt Poljak. „De familie had een buurtwinkeltje, maar dat ging niet zo goed. Geld was er nauwelijks.” De jonge Cilic leeft zich uit met racket en bal, samen met zijn drie broers en een oudere jongen die verderop in de straat woont. Ivan Dodig, de huidige nummer 64 van de wereld die door een blessure ontbreekt tegen Nederland.

Davis-Cupcaptain Zeljko Krajan ziet in de gebrekkige omstandigheden juist een verklaring voor het succes. „We hebben in Kroatië niet de condities van de grote tennislanden. Maar bij ons moeten spelers al op jonge leeftijd vechten om er te komen. Ze krijgen weinig hulp. Wie op zo’n harde manier overleeft, is taai.”

Goran Ivanisevic, die in 2001 op Wimbledon als eerste Kroaat een grandslamoernooi wint, is de held van de jongens. „Ik was op een tenniskamp”, herinnerde Cilic zich in 2010 in de Britse krant The Independent. „Natuurlijk stopten we met trainen om de finale te zien. De straten in Kroatië waren leeg die dag. 200.000 mensen kwamen naar de huldiging in Split.” Sportsucces verenigt de jonge staat. CNN doet live verslag.

In die dagen nemen de ouders van Cilic een belangrijke stap. Ze sturen hun talentvolle zoon naar een Kroatische tennisacademie, in Zagreb. „Tot zijn dertiende kwam Marin uit voor Bosnië”, aldus Poljak. Nu wordt dat Kroatië. „Hij had nog geen eigen trainer, we kwamen bij dezelfde bondscoach.” Was Cilic goed? „Extreem goed.” In no-time nummer één van Europa onder de veertien jaar, zie de spillebeen op Youtube in 2002 spelen tegen Juan Martin Del Potro in de finale van de Orange Bowl. „Hij zou de ‘next big thing’ van het Kroatische tennis worden, dat zag iedereen.”

Vlotte doorbraak bij de profs, halve finale van de Australian Open in 2010. „Ik ben misschien pas halverwege op mijn weg naar een grandslamzege”, doorzag Cilic toen al intelligent. Plots een dieptepunt, vorig jaar: wegens het gebruik van het verboden middel nikethamide wordt hij geschorst, na een succesvol protest niet voor negen maar voor vier maanden. „Dat heeft hem veranderd in een man met een missie”, stelt Poljak. „Zijn fysieke trainer Slavan Hrvoj zei het meteen: ‘We komen terug, taaier en sterker dan ooit’. Dat bewijst Marin nu.”

Cilic zal in Kroatië niet gauw een idool worden als Ivanisevic, tegenwoordig zijn coach. Te bescheiden. „Hij is de aardigste gast die je kunt tegenkomen”, typeert Poljak. „Heel relaxed, gewoon, religieus. Nog steeds zoals toen we jong waren. Het succes zal hem zeker niet veranderen.”

Cilic beaamt dat in Amsterdam. „Geen denken aan dat ik verander. Ik probeer te genieten van het moment. De US Opentitel zal me de rest van mijn leven helpen. Ik zal worden herinnerd in de tennishistorie als grandslamkampioen.”

Een massale huldiging als van Ivanisevic zal er niet komen. „Misschien als we dit weekend van Nederland winnen”, grapte captain Krajan, die Cilic zaterdag inzet in het dubbelspel en waarschijnlijk zondag in de single tegen Robin Haase laat uitkomen. Festiviteiten bij thuiskomst horen erbij, beseft Cilic. „Hij zal nooit lang wachten om terug te gaan naar Medjugorje”, zegt Poljak. Een kaarsje branden voor Maria.