Boot zoekt vrouw

Bij de WK in Nederland werd er slecht gepresteerd. Oud-toproeier Nico Rienks zoekt nu sterke, lange vrouwen om een gouden acht samen te stellen.

Nico Rienks, hier bij de roeivereniging in zijn woonplaats Zwolle: „Als we in de top vijf van de wereld willen roeien, moeten we het land in.” Foto Sake Elzinga

Wie maakt er kans op olympisch goud in Tokio? Het toernooi is nog ver weg, want in 2020, maar er dient zich nu al een talent aan: ‘Silvia’. Silvia wie? Een skiffeuse die nog niemand kent maar die zulke hoge scores op de ergometer heeft dat succes straks onvermijdelijk is? Nee, Silvia staat voor een project dat al heel wat reuring op de Bosbaan heeft veroorzaakt : de nieuwe dames acht waarmee tweevoudig olympisch kampioen Nico Rienks over zes jaar goud wil winnen. En wat uniek is: elke sportvrouw met pit kan naar een plek solliciteren, roei-ervaring of niet. Eisen: maximaal 25 jaar, ongeveer 1.85 m of langer en „op zoek naar de ultieme uitdaging.” Het kan de eerste gouden medaille voor een Nederlandse vrouwen acht in de geschiedenis worden.

Rienks, boegbeeld van het Nederlandse roeien en technisch adviseur van de roeibond, heeft in korte tijd al ruim honderd reacties gekregen voor zijn project 2020, via de speciale website met aanmeldformulier. „Vrouwen uit het waterpolo, uit het schaatsen van rond de twintig met vaak internationale ervaring. Maar die in hun sport nooit olympisch goud zouden halen. Wij kunnen ze goed gebruiken”. Ook volleybalsters hebben zich gemeld. Hij ziet ze graag komen, vooral aanvallers die de lengte en spiermassa hebben om in een boot voor vermogen te zorgen. Roeien is nu eenmaal een sport voor lange mensen: vrouwen van 1.85 m hebben een makkelijke hefboom voor de ‘haal’. Bij de mannen zijn er lange roeiers genoeg, bij de vrouwen niet. „We hebben zes jaar nodig om de beste ploeg ter wereld te worden. Richten ons dus op de Spelen Tokio. Maar we gaan geen talenten achterhouden. Wie sneller een topper is, kan zo in het bondsproject worden geschoven. En wie op de roeimachine net zo hard gaat als de Amerikanen, kan de skiff in. Maar dat bepalen ze zelf. Na de Spelen van Rio worden we denk ik een een project van de roeibond.”

Van alle kanten komen positieve reacties, ook van sponsors zegt Rienks. Een wethouder van Amstelveen wil graag meedenken en vraagt per email wat er allemaal nodig is om de sporters straks vlakbij de Bosbaan te huisvesten. Enkele units, of complete appartementen? Coaches van gerenommeerde roeiverenigingen brengen talenten aan. Een van de tips die op Rienks’ gsm binnenstromen: ‘Zij zit pas een jaar op roeien, maar is een beest op de ergometer’. „Nou, klinkt goed”, zegt hij in het grand café bij de Bosbaan.

Rienks heeft even gedacht aan ‘roeivereniging de Bosbaan’, maar dat zou wel heel gewoontjes zijn. Nu denkt hij dus aan Silvia: ‘silva’ staat in het latijn voor bos en ‘via’ met een beetje fantasie voor baan.

En dan moeten de vrouwen twee boten hebben, twee achten die ruim veertigduizend euro per stuk kosten, inclusief riemen. „Maar je kunt ze ook huren”, klinkt het praktisch. Bovendien: Rienks heeft nog altijd een oude olympische acht liggen die door DSM is ontwikkeld. Onlangs gekocht, nog helemaal in oranjekleur.

Eind van de maand hebben de sollicitatiegesprekken plaats, de groep kandidaten is dan misschien al uitgedijd tot tweehonderd. „Je ziet het meestal direct als ze binnenkomen. Maar er zijn uitzonderingen op de regel. Ikzelf bij voorbeeld. Ben veel te smal, zou niet geselecteerd worden.”

In 2007 zocht hij al voor de toenmalige tv-zender Tien in het programma De Acht naar ambitieuze roeiers. „Een soort Idols. Ik had een paar minuten per kandidaat. Niets voor mij om mensen af te serveren.”

Rienks maakte zijn plan voor 2020 kort na de recente WK in Amstelveen wereldkundig. Het evenement was organisatorisch een behoorlijk succes, maar sportief een tegenvaller. Alleen goud op een niet-olympisch nummer: de lichte dames dubbelvier. Technisch directeur Hessel Evertse gaf de uitkomst het cijfer 5,5, maar Rienks komt niet verder dan een „dikke twee”. „Nou goed, een drie dan”. Ook de vrouwen acht, een opleidingsteam, wist de finale niet te halen. In Londen veroverde de acht nog brons, maar van dat team is niemand meer over.

„De Nederlandse equipe kent de Bosbaan als geen ander. Maar iedereen kwam te laat op gang, terwijl je weet hoe belangrijk de eerste wedstrijd is voor de verdere indeling in het toernooi. Daar is kennelijk te weinig met de roeiers over gesproken. Roeiers moeten meer zelf nadenken en beslissen. Met een zogenaamde professionele organisatie sla je dat er kennelijk uit.”

Zijn balans van het Nederlandse roeien: „Bij de mannen heeft de vier zonder zich bewezen. Bij de vrouwen de lichte dubbel vier, dat moet een goede lichte twee kunnen opleveren. Daar zit goud in.”

De roeibond kon moeilijk verrast zijn door het plan van Rienks, die in 2013 eerst als bondscoach en vervolgens als technisch adviseur betrokken was bij de vrouwen. De roei-icoon was gevraagd door oud-volleybalcoach Joop Alberda die als puinruimer was binnengehaald na een periode van zwakke prestaties (een bronzen medaille op de Spelen van Londen), disfunctionerende bondscoaches en onderling wantrouwen. Hij presenteerde zijn plan al in 2013 bij de EK.

„Als we in de top vijf van de wereld willen roeien, moeten we het land in, moeten we de basis verbreden. We vissen in een beperkte vijver, iedereen wacht wat er uit de studenten komt. We hebben de mond vol van scouten, maar dat gebeurt niet. Als coach fiets je lang de Bosbaan om mensen te begeleiden die zich min of meer toevallig hebben aangediend.”

Met nieuwe aanwas van buitenaf komt misschien de top-vijf van de wereld in zicht. Het roeien raakt dan misschien ook af van z’n grillige prestatiecurve. Nederlandse roeiers beginnen relatief laat, maar stappen te vroeg uit. Het is het patroon van een studentensport. Met zijn initiatief voor een „parallelle roeiontwikkeling buiten de gebaande paden” zet hij de zaak op scherp. „Wat ik nu doe, had de bond moeten bedenken. De bond had direct na de teleurstellende WK scenario’s kunnen schetsen met dit project als speerpunt. We zijn er al ruim een half jaar mee bezig. Maar ja, de bond kan zoiets pas doen als het plan volledig is uitontwikkeld. Dat duurt te lang, wij beginnen gewoon.”

Rienks is eigenzinnig en mist die eigenschap bij de roeiers van nu. De ‘gouden’ Holland Acht van 1996 was een project van de roeiers zelf. Van hem en zijn maatje Ronald Florijn met wie hij olympisch goud in Seoul won in de dubbeltwee . „Wij kregen geen cent van de bond, geen boot. Er werd geschamperd over de Henri Dunant. Dat gaf een drive om iets te bewijzen. Succesteams voeren vaak zelf de regie.”

Bij succes kan ‘Silvia’ als model ook naar de mannen worden overgeheveld. „De magere prestaties op de WK helpen zeker. We moeten wel.”