Landverraders

Het werd gauw weer teruggenomen, maar zo gemakkelijk krijg ik het niet uit mijn hoofd: deze week maakte Kamerlid Harry van Bommel (SP) zijn PvdA-collega Jacques Monasch op Twitter uit voor ‘landverrader’. Huh?

Wat bezielde Harry van de SP?

En zo onverwachts ook: na het neerschieten van de MH17 heerste in Nederland toch de geest van de eendracht? Mark Rutte brak uit zijn cocon van nietszeggendheid. Minister Timmermans verwoordde de nationale ontzetting en woede voor het oog van de wereld. Zelfs oud-werkgeversbaas Bernard Wientjes verklaarde, tegen zijn eerdere overtuiging in, dat principes belangrijker waren dan de portemonnee – we zouden onze komkommers dan zelf wel opeten.

Zoveel moed ineens, zoveel principes, zoveel eenheid, het was hartverwarmend.

Voordat je eraan kon wennen, was het alweer voorbij. Frans Timmermans heeft, na iets meer dan anderhalf jaar ministerschap, alweer een nieuwe baan. Het langverwachte rapport over de aanslag op de MH17 was zo zorgvuldig dat het vooral nietszeggend was.

Afgelopen week riep de opvolger van Wientjes, Hans de Boer, dat het alweer afgelopen moest zijn met die boycot, aangezien ‘de Russen pal om Poetin heen gaan staan en deze boycot heel lang kunnen volhouden’. Topmannen van Nederlandse bedrijven verkondigden dat er niets mis was met een stevig gebaar – het moest alleen niet te lang duren.

In het nationale debat heeft zich een kloof geopend. Ook de SP is tegen zware sancties, niet omwille van het grootkapitaal maar voor de lieve vrede. Volgens Harry van de SP is het, ik citeer nog een tweet: ‘Praten of WO3’. De crisis in Oekraïne heeft Nederland verdeeld volgens de scherpe scheidslijnen van de Irak-oorlog: vijanden van Poetin beschouwen zijn koers als een reële dreiging; critici van de VS en de EU zien de crisis als Irak all over again, het voorspelbare resultaat van hoogmoedige westerse machtspolitiek, met een dun sausje van idealisme. Volgens de ene partij moet het Westen wel hard optreden, volgens de andere kan Poetin niet anders dan hard optreden. Poetin vormt een ernstige bedreiging, zegt de een. Poetin voelt zich ernstig bedreigd, zegt de ander.

En als het nu eens allebei zo is? Het is niet verstandig een agressieve tijger met een stok te prikken, inderdaad. Maar wanneer je ophoudt met prikken, is het dan ineens geen agressieve tijger meer?

Die oprisping ‘landverrader’ van SP’er Harry is een symptoom van intellectueel links dat de afgelopen decennia zo bedreven is geraakt in het ontmaskeren van neoliberale agenda’s en verborgen imperialisme dat sommigen alles wat er in de wereld gebeurt automatisch inpassen in het schema van westers-Amerikaanse hoogmoed en dubbelhartigheid. Wie geen andere werkelijkheid meer toelaat, wordt ziende blind voor wat er in Rusland werkelijk aan de hand is – en niet alleen daar.

Dan eindig je met een standpunt dat exact hetzelfde is als dat van Poetin-adepten Silvio Berlusconi en Marine Le Pen. Dan eindig je ieder betoog met de onmachtige eis dat er ‘gepraat’ moet worden, zonder dat je zegt waarover en – vooral – op welke voorwaarden. Dan eindig je met niets.

Ik denk dat Harry van SP dat ook wel weet. Daarom schreeuwt hij zo hard.